dinkdiep

Hoe lyk huishoudings in Suid-Afrika?

#DIepdink

Wanneer gemeentes nadink oor jeugbediening, is dit onmoontlik om die jeugbediening los te maak van die huishoudings waaruit die jongmense kom nie. Dit is onmoontlik vir ’n jeugbediening om alleen verantwoordelikheid te neem vir die geloofsontwikkeling van kinders. Buiten dat dit onmoontlik is, lê ’n Bybelse verstaan van geloofsontwikkeling die verantwoordelikheid daarvan juis by die voete van ouers.

In 2005 het die Algemene Jeugkommissie van die NGK in samewerking met Buvton en die Hugenote Kollege in twintig gemeentes uit Gauteng en die Wes- en Suid-Kaap ‘n projek genaamd die Familie Gemeente Projek (FGP)[i] afgehandel. Een van die bevindinge van hierdie projek het gewys dat ouers gevoel het dat gemeentes hulle nie genoeg ondersteun in hul taak van geloofsontwikkeling van hul kinders nie. My opinie hieroor is dat gemeentes eerstens nie die aard van huishoudings verstaan nie en daarom ook nie altyd weet wat gesinne nodig het nie.

In 2011 het die Suid-Afrikaanse Instituut vir Rasseverhoudinge (SAIR)[ii] ’n studie, getiteld First Steps to Healing the South African Family asook Solidariteit Helpende Hand (SHH)[iii] se verslag, ʼn Foto van Afrikaanse Gesinne in Suid-Afrika bekend gestel wat ten doel gehad het om ’n prentjie van huishoudings te skep.

Die SAIR het hulle prentjie van die groter Suid-Afrika opgesom deur te sê dat “In South Africa, the ‘typical’ child is raised by their mother in a single-parent household.” Hulle het die volgende statistiek daarvoor gehad:

  • 35% van alle kinders in Suid-Afrika leef saam met albei hul biologiese ouers.
  • 40% van alle kinders in Suid-Afrika leef slegs by hul biologiese ma
  • 8% van alle kinders in Suid-Afrika leef slegs by hul biologiese pa
  • 6% van alle kinders in Suid-Afrika leef glad nie by enige van hul biologiese ouers nie
  • 43% van Suid-Afrikaanse kinders tussen 0 en 4 jaar leef saam met albei ouers in die huis
  • 24% van wit kinders in stedelike gebiede woon in enkel-ouer gesinne

SHH het gefokus op spesifiek wit, Afrikaanse huishoudings en hier lyk die statistiek soos volg:

  • Ongeveer een uit drie van Afrikaanse kinders kom uit ’n gebroke gesin (geskeide ouers)
  • 66% van gebroke huishoudings se kinders leef by die ma,
  • 15% van gebroke huishoudings se kinders leef by die pa
  • 19% van gebroke huishoudings se kinders leef by ander familie of vriende
  • Huishoudings spandeer 10-12 ure per week minder saam

Hierdie prentjie help ons om dalk meer te verstaan wat die uitdagings is waarbinne gemeentes hul jeugbediening moet sien. Die groter sekularisasie van die samelewing en die post-Christendom era het reeds tot gevolg gehad dat dit glad nie meer ’n gegewe is dat kinders outomaties kerk toe kom nie. Hoewel daar steeds baie kinders gedoop word en “op die boeke” is, is dit toenemend ’n geval dat slegs ongeveer ’n derde[iv] van daardie kinders enigsins by die gemeente se jeugbediening geleenthede gaan uitkom.

Die struktuur van huishoudings wys vir ons dat van die derde wat wel kom, byna ’n kwart waarskynlik net elke tweede week die jeugbediening sal bywoon, weens ouer-toesig kwessies. Omdat huishoudings ook merkbaar minder tyd saam spandeer, kan ons bespiegel dat, veral Sondae, wanneer daar nie werk en/of skool programme is nie, ’n huishouding aktiwiteite sal kies waaraan almal saam kan deelneem en nie iets doen wat hulle generasie-gewys fragmenteer nie.

Wat hier nog nie deel van die prentjie is nie, is die die huishoudings wat wel twee ouers het, se werk samestelling. Daar is aspekte soos veral in stedelike gebiede, waar een van die ouers pendel vir werk, hetsy op ’n plaaslike vlak (bv. 2 ure in die motor), op nasionale vlak (gereelde werk in ander dele van die land) of in die buiteland (kontrak-werk, multinasionale maatskappye, ens.) Die praktiese effek daarvan is ook in der waarheid enkelouer huishoudings. Daar is ook nie na die invloed van skoolprogramme op kinders se tyd gekyk nie.

Die missionale beweging van die kerk vra dat jeugbediening al meer kreatief moet dink om jongmense te bedien in die wêreld waar hulle is. Een van die aspekte hiervan is om kinders se ouers beter toe te rus om binne-in die huishoudings geloofsvorming te fasiliteer, maar ook om ruimte en kapasiteit te skep waar huishoudings as ’n eenheid kan tuis kom in die bediening van die gemeente.

[i] Familie Navorsing Projek – A (FNP A). (n.d.). Opsomming van vraelyste. Ongepubliseerde verslag.

Familie Navorsing Projek – B (FNP B). (n.d.). Familie Navorsing: ‘n Outsider Witness Verslag oor die Opsommings van Onderhoude. Vir verdere refleksie… Ongepubliseerde verslag.

Familie Navorsing Projek – C (FNP C). (n.d.). Familie Navorsingsprojek: aan huis van Nico Simpson. Ongepubliseerde verslag.

 

[ii] Holborn, L & Eddy, G. (2011). First steps to healing the South African Family. Johannesburg: South African Institute of Race Relations.

 

[iii] Taljaard, A., & Langner, D. (2011). ‘n Foto van Afrikaanse Gesinne in Suid-Afrika. Pretoria: Solidariteit Helpende Hand.

 

[iv] SCHOEMAN, WJ. (2011). Kerkspieël – ‘n kritiese bestekopname. NED GEREF TEOLOGIESE TYDSKRIF

DEEL 52, NOMMERS 3 & 4, SEPTEMBER & DESEMBER. Wellington: CLF

The Third Space

3ds

‘The Third Space’ het ontstaan deur Ray Oldenburg, ‘n sosioloog wat van die term gebruik maak in sy boek getiteld ‘The Great Good Place: Cafes, Coffee Shops, Community Centers, Beauty Parlors, General Stores, Bars, Hangouts and How They Get You Through the Day’.

Oldenburg glo dat ‘third spaces’ ‘n belangrike manier is om gemeenskap te vorm. Dit bou kohesie en vorm identiteit. “Third spaces are a vital factor in the quest for community”.

rds‘n Third Space is ‘n plek wat almal in hul lewe het. Dit is ‘n plek wat nie jou huis of jou werk is nie en waar jy kontak maak, reflekteer en ontspan.

Dit help jou met die oorgang en beweeg na verskillende ruimtes in jou lewe.

In my eie konteks gebruik ek “Third Spaces” as ‘n ekumeniese beweging waar ons eenkeer ‘n week by ‘n neutrale plek soos ‘n koffee winkel bymekaar kom. Ons kom as verskeie denominasies bymekaar as jong volwassenes om in gesprek te tree oor waar ons die Here ervaar in ons lewens. Hier word ‘n ruimte gebied waar stories uit verskillende kontekste gehoor en gedeel word.

Die geleentheid word “The Third Space” genoem waar ons ‘n sosiale netwerk vorm waar dialoog kan geskied. Dis ‘n ruimte en sosiale platvorm vir jong volwassenes om saam te ontspan, kontak te maak en te reflekteer oor God en die lewe. Sodoende word ons blootgestel aan verskillende Godsbeelde, spiritualiteite, wêreldbeskouing wat ons persoonlike lewens verryk en vernuwe. Deur die vertel van stories maak ons sin van die lewe.

Almal word dan gemotiveer om ‘Third Spaces’ op ander plekke met mekaar te skep en sodoende vorm hulle gemeenskap rondom verskeie belangstellings en aktiwitiete.

Soos ek reeds genoem het gebruik ek spesifiek ‘Third Spaces’ om verhoudings te bou binne ons konteks van jong volwassenes in ekumeniese verband, maar ‘n mens sou kreatief kon omgaan met die konsep van ‘n ‘Third Space’.  Dit kan ook dien as ‘n tipe ‘Fresh Expression’ om ‘un-churched’ en ‘de-churched’ mense te bereik.

3rdsa

Ds Johan Visser

Woodland Hills Gemeenskapskerk

Skole bediening energie gesprek – waarnemings en leidrade vir die pad vorentoe

www-gazillionthanks-com-8Op 4 Augustus 2016 het ‘n groep jeugwerkers en predikante by Communitas op Stellenbosch byeengekom om te gesels oor skole bediening. Daar is geluister na mekaar se stories asook gesels met organisasie wat reeds betrokke is in skole.

Organisasies mee gesels:

VCSV David Nefdt

Gateway telefoon konferensie Willie Roos

Kohin Elize

FutureNow Gert van der Merwe

Scripture union Mark Krastin

Ander projekte:

  • Jana Dickason – “detensie bediening” in Durbanville Hoërskool
  • Anton Duvenhage – sportbediening Hermanus
  • Vicus Kruger – Bellville skole jeugmentors
  • #imagine opvolg materiaal (boekie plus flashdrive vol ekstras. Ook aanlyn beskikbaar) – ideaal vir hoërskole of koshuise
  • #imagine kidz – geleentheid vir verskeie kerke/skole om saam te werk aan ‘n vakansie program wat by skole of nasorge of kerke aangebied kan word.
  • KIX materiaal vir laerskole / crèches / nasorge (kixkinders.co.za). Dit bestaan uit 7 ontmoetings per kwartaal en werk kronologies deur die Bybel. Gedrukte nuusbriewe kan bestel word of die ouer materiaal kan aanlyn gratis afgelaao word.
  • Reach for life – jy kan toegang kry in skole deur VIGS prevention en Reach for Life. Die Bybelstudies is makliker, hou die hele jaar (40) en bevat ook seksualiteit en vigs goed binne in die Bybel. Jy kan R21 drukkoste betaal of `n program hê en dan gaan soek hulle `n borg vir jou.
  • Manie Botha – heymanie.co.za HeiLead is sy skoolprogram. R150 vir die dvd en boekie en R20 per boekie. Leierskapsontwikkeling in skole.

Wat het die groep gehoor? Enkele opmerkings deur die groep

Die kontekste van elke gemeente en gemeenskap is baie divers – dit kort fyn luister om te hoor wat van toepassing is op my eie konteks.

Verhoudingsbou met onderwysers is baie belangrik omdat hulle hoofsaaklik die rolspelers is.

Daar is baie strategieë en modelle – begin egter eers by die vraag oor hoe jou konteks lyk.

Dit was positief om te hoor dat daar ander mense is wat sukkel met skole bediening.

Dit was ook positief om te hoor van ander  / nuwe vorms van die bediening – om vars te kan dink.

Skole projek van Bellville was baie interessant

Waarde gedrewe program is ‘n moontlike opsie om te ondersoek

Diversiteit is ‘n geleentheid om by mekaar te leer.

Ons het ‘n ruimte nodig om te “share” en mekaar se stories te hoor.

Ons het ‘n forum nodig vir netwerk en gesprek. Dit was baie waardevol om saam te kuier en so te leer.

Hoe kan ons brûe bou met die ouer predikante sodat hulle ook nuut dink oor skole bediening? Dalk ‘n forum skep met ouer en jonger kollegas wat saamgesels.

Vandag gehoor netwerke is baie belangrik (skool, kerk maar ook met ander denominasies en gemeentes).

Dit is lekker om te hoor dat daar is ook ander  kerke met uitdagings, maar dat daar ook verskillende kreatiewe maniere is om die kinders te bedien.

Opnuut besef die belangrikheid van verhoudings en koffie! En die belangrikheid van “facetime” in die proses.

Ons het gehoor dat daar verskillende sub-kulture in ‘n skool is.

Die kinders wat baie besig is, is ‘n realiteit.

Daar is soms baie gemeentes of denominasies wat in kompetisie is.

Ek het opnuut onthou die belangrikheid om self met tieners te praat.

Dis ‘n wanpersepsie dat godsdiens nie in skole mag wees nie of dat daar ‘n wet daarteen is.

Die brugbou en samewerking tussen denominasies is noodsaaklik.

Ons gaan moet werk aan ons samewerking met ander denominasies, veral charismatiese kerke.

Ons moet kyk na beleidsdokumente vir samewerking.

Daar is ‘n groot geleentheid by nasorg as ‘n bedieningspunt.

Ek het gehoor daar is ander maniere om by skole betrokke te raak byvoorbeeld die detensie bediening of stiltetye in die koshuis.

Leidrade vir die pad vorentoe:

Ons moet beslis kyk na ‘n “waarde projek” vir skole.

Ons kan meer navorsing doen oor verskillende kontekste.

Ons moet ook die konteks van armer skole deurdink.

Ons kan die verskillende modelle vergelyk … bv jeugwerker, gateway model ens en dan kommunikeer hoe dit werk.

Ons kan riglyn saamstel vir skole oor doe samewerking tussen denominasies

Ons kan Hub-sisteem deurdink waar ‘n paar kerke vir ‘n bepaalde skool / skole saam verantwoordelikheid neem.

Artikel samegestel deur Anriëtte de Ridder