skole

DIE 2017 HOFUITSPRAAK OOR GODSDIENS IN SKOLE

Wat is die praktiese implikasies?

INLEIDEND

Regter Willem van der Linde het namens ʼn volbank regters in die Suid-Gautengse Hooggeregshof uitspraak gelewer in die saak van die Organisasie vir Godsdienste-onderrig en Demokrasie versus ses skole.

Hierdie toetssaak het sy oorsprong in 2014 toe die Organisasie vir Godsdienste-onderrig en Demokrasie die hof versoek het om dit ongrondwetlik te verklaar dat sekere godsdienspraktyke in skole voorkeur bo ander geniet.

Die hof het beslis dat ʼn openbare skool nie een spesifieke godsdiens ten koste van ander mag bevorder nie.

Dié beslissing roep baie vrae en vrese op. Daarom is volledige en gebalanseerde inligting nodig.

Hierdie inligtingstuk steun swaar op die ervaring en perspektiewe van Mnr Paul Colditz, die hoof uitvoerende beampte van FEDSAS (Federasie van Beheerliggame van Suid-Afrikaanse Skole), wat die Ring van Bellville en die Sinodale Taakspan vir Leer- en Aktuele Sake op 4 September 2017 hieroor toegespreek het. Dit sluit ook aan by die interpretasie van Dr Gustav Claassen, die Algemene Sekretaris van die NG Kerk.

Uit die staanspoor moet die essensiële punt onderstreep word dat ʼn  openbare skool aan die onmiddellike gemeenskap waarbinne die skool geleë is behoort. Die hofuitspraak bevestig dat die beheerliggaam, wat verteenwoordigend is van die skoolgemeenskap, die gesag het om besluite te neem oor godsdiens by die skool. Die skool sal wettig optree solank die reëls van die beheerliggaam nagekom word.

Hierin moet die beheerliggaam optree ooreenkomstig die Grondwet (Artikel 15(2)) en die Skolewet (Artikel 7).

Dit beteken dat godsdiensbeoefening op ʼn billike grondslag moet geskied en dat deelname vry en vrywillig moet wees.

“Die hof het die plek van godsdiens in die Suid-Afrikaanse publieke sfeer bevestig.”

Mnr Paul Colditz

“Die NG Kerk was van die begin af ten gunste van vrywillige godsdiensbeoefening. Vanuit ʼn kerklike oogpunt gesien, is daar dus geen spanning ten opsigte van die uitspraak nie.”

Dr Gustav Claassen, Algemene Sekretaris van die NG Kerk

ONDERSKEI GOED

In die Nasionale Beleid oor Godsdiens en Onderwys van 2003 word vier aspekte onderskei:

  1. Godsdiensonderrig

Onderrig in die leerstellinge en oortuigings van ʼn spesifieke geloof met die doel om te oortuig, of aanhang van die geloof te versterk.

  1. Godsdienste-onderrig

Onderrig oor die bestaan, geskiedenis, gebruike, geskrifte en rituele van verskillende godsdienste, soos ingesluit in die kurrikulum vandag. Hierdie onderrig is nie bedoel om te oortuig nie, maar om respek te kweek.

  1. Godsdiensbeoefening

Rituele en gebruike van ʼn godsdiens soos byvoorbeeld Skriflesing, ʼn boodskap, gebed en sang.

  1. Godsdienstige oriëntasie of etos

Lewens- en wêreldbeskoulike uitgangspunt, waarvan godsdienstige oortuigings deel is, en wat inherent deel is van die wese van die mens en samelewingsverbande, ook van ʼn skool.

GRONDWET EN SKOLEWET

Die Grondwet bepaal in Artikel 15(2) dat Godsdiensbeoefening by staats- of staatsondersteunde instellings mag geskied, mits

  • daardie beoefening reëls nakom wat deur die tersaaklike openbare gesag gemaak is;
  • dit op billike grondslag geskied; en 
  • bywoning daarvan vry en vrywillig is.

Die Skolewet Artikel 7 gebruik die uitdrukking “vryheid van gewete en godsdiens in openbare skole”:

Behoudens die Grondwet en enige toepaslike provinsiale wet kan godsdiensbeoefening by ‘n openbare skool gehou word ingevolge reëls wat deur die beheerliggaam uitgevaardig is, indien sodanige beoefening op ‘n billike wyse geskied en bywoning daarvan deur leerders en personeellede vry en vrywillig is.

Die Grondwet art 15(1) bepaal “elkeen” het die reg op vryheid van gewete, godsdiens, denke, oortuiging en mening. Volgens art 8(4) is die “elkeen” waarna verwys word ook ‘n “regspersoon”, dus ook ʼn skool.

Die Skolewet Artikel 5, wat handel oor die toelatingsbeleid van ʼn openbare skool bepaal dat ʼn skool nie aan ʼn leerder inskrywing mag weier omdat die leerder nie met die skool se missiestelling saamstem nie. Die kind moet wel die skool se gedragskode nakom.

DIE STAATSORDE

Suid-Afrika se leuse is “Eenheid in diversiteit”.

Die beleid van Christelik Nasionale Onderwys wat sedert 1948 afgedwing is, het min ruimte gebied vir ander. Die Staat het met ander woorde ʼn bepaalde godsdienstige oriëntasie afgedwing. ʼn Staat kan egter nie vir mense sê hoe hulle oor God en die lewe moet dink nie.

Die Suid-Afrikaanse staat beskerm godsdiensvryheid. Elk het die reg om te glo of nie te glo nie, om nie gedwing te word om te glo of nie te glo nie, om geloof te behou of te verander en om geloof te manifesteer en te beoefen, in privaat sowel as openbaar.

Ons het nie staatskole in Suid-Afrika nie. Ons het openbare skole in ʼn gedifferensieerde regstaat. Skole is gemeenskapsinstellings, met ʼn eie godsdienstige oriëntasie of etos. Die staat kan nie hierdie eie etos voorskryf nie. Indien dit die geval was, het ons te make gehad met ʼn totalitêre staat.

Suid-Afrika is ook nie ʼn sekulêre staat nie. Staat en godsdiens word nie absoluut geskei soos byvoorbeeld in die VSA nie. Die klem is eerder op godsdienstige verdraagsaamheid en diversiteit. Die regering moet die ruimte hiervoor skep.

 

DIE HOFSAAK

Ses skole en twee ministers is oënskynlik uit die bloute geteiken.

In die hof was:

  • Die Applikant (Organisasie vir Godsdienste-onderrig en Demokrasie);
  • Nege respondente (Ses skole, Minister van BO, Minister van Justisie en NASGB);
  • Vyf Vriende van die Hof (Cause for Justice, Council for Religious Rights and Freedom, CASAC, AfriForum, Solidariteit).

20 advokate was betrokke in die hof vir drie dae. Die hofstukke self het ongeveer 4000 bladsye beslaan.

Twee belangrike aanvalle is geloods, naamlik teen die skole se

  • godsdienstige oriëntasie of etos

6 verklarende bevele is gevra en 2 is toegestaan

  • godsdiensbeoefening en praktyke.

71 interdikte is gevra en almal is van die hand gewys.

 

DIE GESKILPUNTE

Die hof het 3 basiese geskilpunte tussen die partye geïdentifiseer:

  1. Of ʼn openbare skool hom as ʼn Christelike skool mag uitgee, en indien wel, in watter mate.
  2. Of ʼn openbare skool self godsdiens mag beoefen, en in watter mate dit godsdiensspesifiek mag wees.
  3. Of ʼn leerder gevra mag word om aan te dui dat hy/sy ʼn bepaalde (godsdienstige) geloof aanhang of nie.

Die hof het ten gunste van die skole beslis wat betref geskilpunte 2 en 3.

DIE BEVEL

It is declared that it offends section 7 of the Schools Act for a public school

  • (i) To promote or allow its staff to promote that it, as a public school, adheres to only one or predominantly only one religion to the exclusion of others; and
  • (ii) To hold out that it promotes the interests of any one religion in favour of others.

Die hof het dus nie vir skole gesê: “Julle mag nie Christelik wees nie”. Openbare skole mag hulleself wel nie adverteer as Christelik nie, want dit sluit ander uit.

 

WAT BETEKEN DIE UITSPRAAK PRAKTIES?

  • Moenie paniekerig raak nie. Niks het verander nie.
  • Respekteer die samelewing se diversiteit, en veral minderhede.
  • Verwyder uitwaartse tekens van godsdienstige bande van webtuistes, visie- of missieverklarings.

Skole kan steeds open deur uit die Bybel te lees en te bid, lofprysing- en aanbiddingsgeleenthede reël, “Ma’s wat Omgee” byeenkomste hou, die Gideons toelaat om Bybels uit te deel, bid voor en na sport, Bybelstudiegroepe of kringe hou. Die beginsel wat geld, is vrywilligheid.

Wat van die skoolwapen en leuse? Die skoolwapen en leuse mag nie eksplisiet na een godsdiens verwys ter uitsluiting van ander nie. Spesifieke Christelike tekens moet dus verwyder word.

ʼn Skoolhoof en onderwysers kan eerlik wees oor wat hulle glo as individue. Hulle moet egter seker maak dat billikheid en gelykheid geskied ten opsigte van formele godsdiensbeoefening in die skool.

 

WAT HET DIE HOF NIE GESÊ NIE?

Een belangrike smeekbede wat van die hand gewys is, is: 

[It is unconstitutional for any public school to] align or associate itself with any particular religion;

Die hof het nie godsdiens of godsdiensbeoefening in skole verban nie.

Die hof het steeds ouers, leerders en onderwysers se reg erken om hulle godsdiens in privaat en openbaar te beleef en te beoefen.

Saalbyeenkomste mag met Bybellees geopen word, MITS die reg van ander gerespekteer word en alternatiewe geleentheid vir ander wat nie wil nie, geskep word. Dit word reeds in vele Wes-Kaap skole suksesvol gedoen

Skole kan die Imam nooi vir die Moslem-kinders wat in die Christelike skool is.

WAT BEHOORT ONS TE DOEN?

Ons behoort uit ons pad te gaan om respek te betoon teenoor mense met ander geloofsoortuigings. Hierdie respek is deel van ons getuienis teenoor hulle.

Ons behoort te let op ons taal, ook teenoor mense wat ons vyandiggesind is, veral op sosiale media. Ons mag nie kwaad met kwaad vergeld nie. Ons is nie verdoemend teenoor ander nie. Ons val nie persone aan of probeer mense verkleineer nie. Die Bybel vra dat ons ons vervolgers seën en nie vervloek nie.

Ons moet onthou wat dit is wat mense oorspronklik na die kerk van Christus toe aangetrek het. Mense het na die lewe en optrede van Christene gekyk en gesê: “Ons wil ook graag hê wat julle het.”

Twee riglyne staan dus duidelik vir ons uit:

(1) Die grondwetlike reg tot godsdiensbeoefening in skole, mits dit vrywillig is.

(2) ʼn Gees van verdraagsaamheid, dit wil sê geen outoritêre godsdiensdwang, geestelike uitbuiting en manipulasie nie.

 

WAAR KRY ONS HULP AS ONS VASHAAK?

FEDSAS (www.fedsas.org.za) help skole om reg te maak waar daar geregverdigde kritiek is in terme van hierdie uitspraak. Daar is gewoonlik net ʼn klein verstellinkie nodig.

Project School’s se mentorskap program

Project School’s se mentorskap program

Kinders en tieners is baie meer by die skool as by die kerk – dus bly die skool ‘n belangrike ruimte vir invloed. In die Mentorskap program van Project Schools gebruik hul jongmense wat in die skool was en plaas hulle in hul eerste jaar na skool terug in die skool. Hulle staan dan bekend as jeug “mentors”. Hulle is nie jeugwerkers nie, maar dien eerder die oë en ore van die jeugwerker. Die jeugmentors verwys dan tieners wat gesprek nodig het na die jeugwerkers/ predikante / beraders wat by die skool betrokke is.

Sleutel sukses elemente:

  1. Opleiding – jy sit iemand in die skool sonder opleiding en met lae salaris. Hy/sy word egter deurgaans ge-mentor deur die predikante. Verwag van hom/haar om iets te swot deur die jaar.
  2. Hy/sy moet self ook die mentorskap uitleef soos wat hy self ge-mentor word. Dissipelskap is baie belangrik.
  3. Spanbenadering – kry verskillende denominasies se inkoop en saamwerk aan die projek. Die jeugmentors verbind dus jongmense aan die tieners se eie denominasie en nie aan een denominasie of gemeente nie.
  4. Mentors bly weg van dogmatiek of kerk-spesifieke teologie. Die Bybel en geloof is sentraal, maar dit is ruim genoeg dat ander gelowe ook veilig voel. Die fokus bly life-coaching en vriendskap.
  5. Daar is uitdagings met die jong mentors. Hulle is pas self uit hoërskool en hulle “coolness” faktor oorskadu soms die bedingingsfaktor. Hy/sy is soms te cool vir “nie-cool” kinders om veilig te voel en hom/haar te nader. Hou aan om mentors diensbaarheid en toeganklikheid te leer.
  6. Daar moet ‘n formele werksonderhoud en proses wees ‘n met kontrak, verlofdae en spesifieke verantwoordelikhede.
  7. Die jeugmentors is ook betrokke by hul spesifieke gemeente waar hul ook diensbaar is. Ander kerke kan ook hul nader vir hulp.

Vir meer inligting oor Projectschools besoek hul webblad www.projectsschools.co.za of vind hul op facebook.

Hierdie was deel van die energiegesprek oor skolebediening in 2016. Vicus Kruger (jeugwerker) het verduidelik hoe Project Schools te werk gaan in die skole van die Bellville omgewing.

Meer oor Gateway Youth Foundation– ‘n organisasie wat werk in skole

www-gazillionthanks-com-9Die ou model (van ‘n jeugwerker in elke skool plaas) werk nie, volgens Willie Roos van Gateway Youth Foundation. Dit was duur om te onderhou en jeugwerkers was baie jonk en het nie lank gebly in ‘n skool nie.  Die model wat Gateway dus volg plaas nie jeugwerkers in ‘n skool nie, maar eerder ‘n mentor langs ‘n skool wat die skool ondersteun / bemagtig om `n christelike vereniging te bou in die skool.

Dit bestaan uit 5 bene wat die mentor vestig

  1. ‘n Aksie span wat bestaan uit onderwysers, jeugwerkers, ouers ens wat die proses in die skool saam bestuur
  2. Dissipelskapgroepe
  3. Gebedspan – wat ‘n gebedskultuur in die skool vestig
  4. Projekte – uitreike of waarderingsprojekte wat gereël word
  5. Media

Sleutel elemente:

  • Gateway stel ‘n mentor aan wat hierdie proses met 5 komponente dryf. Gateway as organisasie lei hierdie mentor op en is verantwoordelik vir hom/haar.
  • Die mentor is tipies verantwoordelik vir ‘n paar skole. Die mentor is egter nooit alleen verantwoordelik nie. Hy/sy moet in samewerking met die kinders en volwassenes werk.
  • Hoe meer eienaarskap en inisiatief kinders het met hierdie model, hoe vinniger groei dit.
  • Die mentor het dan ervaring van verskillende skole.
  • Sy/haar salaris word deur 5 skole gedeel (dit is dus ‘n meer leefbare salaris, maar een skool/kerk word nie alleen daarmee “belas” nie).
  • Daar kan dus ook meer ervare mense aangestel word as mentors, wat belangrik is vir die samewerking met die strukture (beheerliggame, kerke ens).
  • Hierdie is ‘n spanbenadering, waarin almal buiten die mentor vrywilligers is. Dit kweek ook selfstandigheid.
  • Die model en struktuur werk nie sonder goeie verhoudings nie.

Kyk ook na www.gateway.co.za

Gateway is meestal in die noorde van Suid-Afrika by skole betrokke.

Artikel saamgestel deur Nicola Alberts en Anriëtte de Ridder vanuit die energiepunt gesprek oor skolebediening.

Skole bediening energie gesprek – waarnemings en leidrade vir die pad vorentoe

www-gazillionthanks-com-8Op 4 Augustus 2016 het ‘n groep jeugwerkers en predikante by Communitas op Stellenbosch byeengekom om te gesels oor skole bediening. Daar is geluister na mekaar se stories asook gesels met organisasie wat reeds betrokke is in skole.

Organisasies mee gesels:

VCSV David Nefdt

Gateway telefoon konferensie Willie Roos

Kohin Elize

FutureNow Gert van der Merwe

Scripture union Mark Krastin

Ander projekte:

  • Jana Dickason – “detensie bediening” in Durbanville Hoërskool
  • Anton Duvenhage – sportbediening Hermanus
  • Vicus Kruger – Bellville skole jeugmentors
  • #imagine opvolg materiaal (boekie plus flashdrive vol ekstras. Ook aanlyn beskikbaar) – ideaal vir hoërskole of koshuise
  • #imagine kidz – geleentheid vir verskeie kerke/skole om saam te werk aan ‘n vakansie program wat by skole of nasorge of kerke aangebied kan word.
  • KIX materiaal vir laerskole / crèches / nasorge (kixkinders.co.za). Dit bestaan uit 7 ontmoetings per kwartaal en werk kronologies deur die Bybel. Gedrukte nuusbriewe kan bestel word of die ouer materiaal kan aanlyn gratis afgelaao word.
  • Reach for life – jy kan toegang kry in skole deur VIGS prevention en Reach for Life. Die Bybelstudies is makliker, hou die hele jaar (40) en bevat ook seksualiteit en vigs goed binne in die Bybel. Jy kan R21 drukkoste betaal of `n program hê en dan gaan soek hulle `n borg vir jou.
  • Manie Botha – heymanie.co.za HeiLead is sy skoolprogram. R150 vir die dvd en boekie en R20 per boekie. Leierskapsontwikkeling in skole.

Wat het die groep gehoor? Enkele opmerkings deur die groep

Die kontekste van elke gemeente en gemeenskap is baie divers – dit kort fyn luister om te hoor wat van toepassing is op my eie konteks.

Verhoudingsbou met onderwysers is baie belangrik omdat hulle hoofsaaklik die rolspelers is.

Daar is baie strategieë en modelle – begin egter eers by die vraag oor hoe jou konteks lyk.

Dit was positief om te hoor dat daar ander mense is wat sukkel met skole bediening.

Dit was ook positief om te hoor van ander  / nuwe vorms van die bediening – om vars te kan dink.

Skole projek van Bellville was baie interessant

Waarde gedrewe program is ‘n moontlike opsie om te ondersoek

Diversiteit is ‘n geleentheid om by mekaar te leer.

Ons het ‘n ruimte nodig om te “share” en mekaar se stories te hoor.

Ons het ‘n forum nodig vir netwerk en gesprek. Dit was baie waardevol om saam te kuier en so te leer.

Hoe kan ons brûe bou met die ouer predikante sodat hulle ook nuut dink oor skole bediening? Dalk ‘n forum skep met ouer en jonger kollegas wat saamgesels.

Vandag gehoor netwerke is baie belangrik (skool, kerk maar ook met ander denominasies en gemeentes).

Dit is lekker om te hoor dat daar is ook ander  kerke met uitdagings, maar dat daar ook verskillende kreatiewe maniere is om die kinders te bedien.

Opnuut besef die belangrikheid van verhoudings en koffie! En die belangrikheid van “facetime” in die proses.

Ons het gehoor dat daar verskillende sub-kulture in ‘n skool is.

Die kinders wat baie besig is, is ‘n realiteit.

Daar is soms baie gemeentes of denominasies wat in kompetisie is.

Ek het opnuut onthou die belangrikheid om self met tieners te praat.

Dis ‘n wanpersepsie dat godsdiens nie in skole mag wees nie of dat daar ‘n wet daarteen is.

Die brugbou en samewerking tussen denominasies is noodsaaklik.

Ons gaan moet werk aan ons samewerking met ander denominasies, veral charismatiese kerke.

Ons moet kyk na beleidsdokumente vir samewerking.

Daar is ‘n groot geleentheid by nasorg as ‘n bedieningspunt.

Ek het gehoor daar is ander maniere om by skole betrokke te raak byvoorbeeld die detensie bediening of stiltetye in die koshuis.

Leidrade vir die pad vorentoe:

Ons moet beslis kyk na ‘n “waarde projek” vir skole.

Ons kan meer navorsing doen oor verskillende kontekste.

Ons moet ook die konteks van armer skole deurdink.

Ons kan die verskillende modelle vergelyk … bv jeugwerker, gateway model ens en dan kommunikeer hoe dit werk.

Ons kan riglyn saamstel vir skole oor doe samewerking tussen denominasies

Ons kan Hub-sisteem deurdink waar ‘n paar kerke vir ‘n bepaalde skool / skole saam verantwoordelikheid neem.

Artikel samegestel deur Anriëtte de Ridder

Meer oor Kohin – ‘n organisasie wat werk in skole

www-gazillionthanks-com-7Hierdie organisasie funksioneer veral in die noorde van SA en plaas jeugwerkers in skole met ‘n basiese salaris. Hulle sterkpunt is dat hulle ‘n vaste model het met streng prosedures waarin elke jeugwerker onder ‘n mentor aangestel word en in ‘n hub sisteem funksioneer. Hulle het dit reggekry om ook in swart / gemengde skole te begin bedien en fokus veral op life skills en basiese persoonlike gesprekke. Hulle is egter ook verantwoordelik vir die christen vereniging van die skool.

Sterkpunte:

  • Daar is baie duidelike uitgespelde rolle, prosedures, verslaggewing ens.
  • netwerk soos episkopale sisteem, mense wat jou ondersteun en help en vooruitgaan
  • interkerklik, hulle mag oor sekere goed nie praat nie of `n sekere denominasie bevoordeel nie
  • Kohin gee vir hulle jeugwerkers hulpmiddele en opleiding deurlopend
  • Hulle fokus is op 1 tot 1 sessies, alhoewel daar ook groot-groep byeenkomste is
  • meer as 1 “coach” kan by ‘n skool geplaas word wat dan elkeen ‘n verskillende rol sal vervul
  • hulle is goed om meer “facetime” met die kinders te hê

Swakpunte

  • betaling van die coaches hang af van kursusse voltooi en of jy by die kerk ook aangestel is, maar dit is min
  • hulle fokus op jong coaches
  • baie admin
  • afhangende van jou konteks kan jy ingesluk word deur probleemgevalle

Sien ook www.kohin.co.za

Artikel samegestel deur Nicola Alberts vanuit ‘n energiepunt gesprek oor jeugbediening in skole op 4 Augustus 2017 te Communitas deur ‘n groep jeugwerkers en jeugleraars.

Future Now – skole projek van die Hoëveld Sinode

www-gazillionthanks-com-6Volgens Gert van der Merwe help Toekoms Nou / Future Now vir gemeentes om `n venootskap met skole aan te gaan. Hulle vind dat baie kinders gaan nie meer kerk toe nie en dat die meeste skole oop is vir die kerk solank hulle aan sekere vereistes voldoen. Hierdie projek moet deel wees van ‘n kerk / kerke se missionale gestalte in ‘n gemeenskap.

Hulle wil die term jeugwerker vermy, praat van jeugmentors. Future Now kry kerke betrokke by skole – daar is min of meer 2 kerke per skool as jy die hoeveelheid kerke deur die hoeveelheid skole deel.

Hoe werk dit?

  • Hulle fokus daarop om ‘n ouer persoon aan te stel (met ander woorde nie eks-matriekulant nie, maar iemand met ‘n graad of ervaring, minstens 21jaar oud).
  • Hulle beoog om ‘n salaris gelykstaande aan onderwysersalaris te betaal. Daar is verskeie scenarios bv ‘n afgestudeerde predikante wat nie ‘n “vol” pos kan kry nie, word bv 50-50 pos tussen kerk en futurenow aangebied.
  • Die jeugmentor werk minstens 4 dae by die skool, het kantoor by die skool en is vorm deel van die personeel
  • Future Now stig HUBs wat hierdie mense begelei. Dit bestaan uit gemeenteleiers ens wat mekaar ondersteun.
  • Future Now bied ook praktiese opleiding
  • Die Jeugmentor doen voorkomingswerk asook geloofsontwikkeling (eerder as om die heeltyd berading te doen).
  • Materiaal hang af van konteks, maar die hub bied raad vir jeugmentors
  • Verhoudingsbou is baie belangrik – met die bestuur asook die kinders
  • Future Now word deur die NG Kerk Hoëveld Sinode befonds, asook skenkers

Kyk ook na futurenow.co.za

Hierdie artikel samegestel uit ‘n gesprek oor skole bediening gehou met ‘n groep jeugpredikante en jeugwerkers op 4 Augustus 2016 te Communitas. Die gesprek is gereël deur die Taakspan vir Jeug en Familie, Wes Kaap NG Kerk.

 

Jana Dickason vertel van Detensie Bediening in Durbanville

www-gazillionthanks-com-5Jana Dickason (Durbanville Moeder Gemeente) en Wynand Breytenbach (Durbanville Bergsig Gemeente) het hul plaaslike Hoërskool genader en aangebied om die detensie tyd op ‘n Vrydagmiddag weekliks te fasiliteer. Hulle wil graag in hierdie tyd die tieners help om na te dink oor hul keuses en identiteit en positief te groei. Hulle doen dit deur veral te luister na hulle stories.  Hulle leuse is – Ons is hier om te luister, te fluister en te groei.

Hoe benader ‘n mens só ‘n bediening?

Begin deur stories te vertel, ook jou eie. Wees vulnerable. Maak duidelik jy is nie van die skool nie, maar van buite. Beklemtoon dat dit `n veilige ruimte is en dat jongmense nie veroordeel sal word nie. Soms neem dit lank vir jongmense om te begin oopmaak.  Hulle sukkel aan die begin om te deel en raak soms aanvallend.

Watter temas behandel hulle?

Hulle behandel 4 vrae, 1 vraag per week

  1. Wie is jy? (“body mapping”) Help hulle om hulle stories te vertel deur die prente wat hulle teken. Trek elkeen se hele liggaam af op groot velle papier. Elkeen kry die opdrag om binne in hulle prent te teken/skryf wie hy/sy tans is en buite om te teken/skryf waarheen hy/sy oppad is of /wie hy/sy wil wees OF wat hulle drome is. Bespreek dan die vraag – Wat verhoed jou vandag (dinge aan die binnekant) om te kom waar jy wil wees (aan die buitekant).
  2. Waarvoor staan jy? (Beskryf jou beste vriend – dan sien jy wat jy hoog ag, moenie laat ander se labels jou define nie, hoekom is dit nie so in die wêreld nie? Onreg) hier word gesprekskaarte gebruik.
  3. Wie het jou seer gemaak? (vul in op verskillende kaartjies – wêreld, geloof, ek, familie, skool; en maak ‘n tydlyn – hoogtepunte, laagtepunte ens, antwoord self ook die vrae)
  4. Waarheen is jy op pad? Weer body mapping, kyk nou of dit anders lyk as tydens die eerste week.

Soms kom daar dinge uit ‘n gesprek wat volgens wet gerapporteer moet word en dan neem die skool se maatskaplike werker dit gewoonlik verder.

Artikel samegestel deur Nicola Alberts na ‘n energiepunt gesprek oor skolebediening waar Jana Dickason bogenoemde storie vertel het van hul plaaslike “detensie bediening”.

Anton Duvenhage – Sport bediening in skole

www-gazillionthanks-com-4Anton gebruik die “Let’s play” inisiatief om sy plaaslike Hoërskool in Hermanus te bedien.

Uitdagings soos verskillende denominasies wat “kompeteer” by ‘n skool, kan uitgeskakel word as denominasies saamwerk en deur sport as voertuig saam ‘n skool bedien.  Dit is ook ‘n uitstekende manier om verhoudings te bou. “Kinders het nie altyd vervoer om by ‘n kerkgebou uit te kom nie, so jy moet kerk gaan wees by hulle”, verduidelik Anton.

Dit kan ook vanuit ‘n gemeente gedoen word. Vorm byvoorbeeld `n netbal en sokker span vanuit jou gemeente se jongmense en gaan speel dan saam met die kinders van ‘n ander woonbuurt of kultuur.

Artikel samegestel deur Nicola Alberts en Anriëtte de Ridder na aanleiding van ‘n gesprek oor skole bediening gebou op 4 Augustus 2016. Deelnemers aan die gesprek, soos Anton Duvenhage, het stories vertel van hoe skole bedien word in elkeen se eie konteks.

Meer oor Scripture Union – organisasie wat werk in Engelse skole

www-gazillionthanks-com-2Mark Krastin van Scripture Union het verduidelik hoe Scripture Union bediening in skole benader. Hulle bedien op verskillende maniere in skole op grond van die konteks: in sommige skole is dit deur middel van ‘n “life skills” program en in ander skole vestig hulle ‘n christen vereniging met kleingroepe. Hulle het nie `n oorhoofse struktuur wat oral geld nie, maar verhoudings is vir hulle baie belangrik. Die strukture gaan afhang van die konteks.

Hoe werk hulle?

Die personeel van Scripture Union werk self in skole en ondersteun op verskillende maniere dié skole. Soms rig hul sport af, soms bied hul ‘n geestelike sessie aan, ens.  Na mate daar ‘n goeie verhouding gevestig is, sal hul SU groepies stig onder die leerders.  Hulle ontwikkel self materiaal. “Gather” is die materiaal wat gebruik word vir hoërskool groepe.

Hulle aanbevelings vir skole bediening:

  • Wees strategies met wat jy doen. Dink daaroor na met ‘n groep mense.
  • Hou by jou area.
  • Gebruik jou netwerke, verhoudings is belangrik
  • Vra vir die skoolhoof hoe jy betrokke kan raak en wees diensbaar
  • Wees doelgerig – Jy moet weet waarheen jy op pad is, voor jy begin, wil jy groot groepe trek of kleiner groepe vestig? Wil jy binne ‘n struktuur werk of meer organies funksioneer?
  • Dit gaan nie oor die getalle nie, maar gaan oor hoe effektief jy is met wat jy doen!

Besoek ook www.su.org.za

Hierdie artikel is opgestel deur Nicola Alberts vanuit ‘n gesprek oor skole bediening gehou op 4 Augustus 2016 by Communitas op Stellenbosch met ‘n groep predikante en jeugwerkers. Die gesprek is gehou deur die Taakspan vir Jeug en Familiebediening van die Wes Kaap NG Kerk Sinode.

Skole: Hoe vat ons hande en met wie?

www-gazillionthanks-com-1Nicola Alberts skryf oor die gesprek oor skole bediening:

Godsdiens word nie tans uit die skool uit gedryf nie, maar daar moet opgelet word dat die wet gelyke regte eis vir alle gelowe en dat godsdiensbeoefening nie die minimum skooldag se ure of inhoud beïnvloed nie.

Die veranderende wêreld van die leerder het `n invloed op ons bediening van hulle, byvoorbeeld sosiale media, ‘n kultuur van alles bevraagteken, kritiese denkers, diversiteit, ekonomiese omstandighede (baie kinders kan nie kampe bywoon nie) en die verkrummeling van familiestrukture.

Die groot vraag is hoe vat ons hande en met wie?

Die kerk en skool moet in dieselfde rigting probeer beweeg. ‘n Waardesisteem vir skole kan hiermee help. met ‘n program wat hierby aansluit. Alle gelowe kan hierby baat vind. Sekere skole doen dit reeds en kies per kwartaal ‘n kleur wat die waarde simboliseer of ‘n dier met sekere eienskappe.

As daar net een kerk in `n skool verteenwoordig word, veroorsaak dit wrywing, veral as daardie kerk sy dogma op kinders van ander kerke probeer afdwing. Dit is dus ook belangrik dat verskillende kerke saamwerk (mbv ‘n beleidsdokument).

Stories uit gemeentes:

In ‘n gesprek oor skole bediening gehou deur die Taakspan vir Jeug en Familiebediening van die Wes Kaap Sinode (4 Augustus 2016) het jeugwerkers en –leraars stories gedeel van hoe hulle skole in hulle konteks benader….

Stellenberg Gemeente het genoem dat samewerking tussen denominasies tans ‘n uitdaging is. Veral omdat ‘n sekere denominasies sterk voorskrifte het wat hulle in die skool propageer. Die skool se christen vereniging is egter interkerklik en vermy om te praat oor sekere onderwerpe nie (soos doop) t.w.v. die verhoudings. Daar is onderwysers wat vir hierdie vereniging verantwoordelik is en die gemeentes moet betrek. ‘n Beleidsdokument sal baie help in hierdie konteks.

Wellington Moeder gemeente het ‘n jeugleraar aangestel wat ook  `n kantoor by die skool het en 2 dae van `n week voldag by die skool is vir pastorale gesprekke met kinders. Hy bly ook by die koshuis. Graad 11’s en 12’s is kringleiers vir kleingroepe en daar is ‘n toerusting sessie vir hulle een keer per week. Toewyding van leerders is egter soms uitdagend. Daar is ook ‘n weeklikse VCSV byeenkoms na skool saans. Die beleid van die skool is dat geen ander skool aktiwiteite in daardie tyd gereël mag word, maar in werklikheid hou al die onderwysers nie daarby nie. Die selgroep en praise & worship in die koshuis elke tweede week werk goed, solank ‘n mens net deurgaans bewus bly van die ritmes van die skool.

Stellenbosch Moedergemeente het ‘n jeugwerker aangestel wat ook verantwoordelik is vir skole bediening. Hy probeer om die verhoudings tussen die denominasies te verbeter wat voorheen ‘n groot uitdaging was. Dit is baie belangrik om ook goeie verhoudings met die onderwyser/s te hê. Ondersteun ander gemeentes se jeugaande en drink koffie met die ander jeugleiers op die dorp.

In Riviersonderend gemeente verteenwoordig die skole op die dorp glad nie die gemeente se kinders nie. Die meeste kinders in die gemeente is in privaatskole of in koshuise in Caledon. Onderwysers met `n passie vir kerkwees is baie belangrik en daarom is een manier waarop ‘n gemeente skole kan bedien om onderwysers wat lidmate is te ondersteun.  Daar is “koshuisgodsdiens” in die plaaslike koshuis vir ‘n halfuur elke week. Die uitdaging is dat die kinders in die koshuise tussen graad 1 en 6 is. Skole bediening op ‘n klein plattelandse dorp is baie missionaal, omdat daar so min kinders van jou eie gemeente. Dit is belangrik om ook die leiers van die skool (leerlingraad en ander) te ontwikkel en op só ‘n manier die skool te bedien.

Ander gemeentes vertel van hoe hul jeugwerkers betrokke is by byvoorbeeld sportafrigting. Ander ondersteun weer die skole se CSV of die onderwyser wat daarvoor verantwoordelik is. Waar daar ‘n jeugwerker in ‘n skool geplaas kan word is daar baie groter kans vir verhoudingsbou en pastoraat. Bedienings moet egter meestal interkerklik gebeur. Een gemeente het ook ‘n projek waar hul kinders help met huiswerk en ‘n ander vertel weer van ‘n waarde-gedrewe kampe wat hul aanbied vir die skool.

Skole bediening gaan minder oor ‘n spesifieke gemeente en baie meer oor samewerking ter wille van die koninkryk! 

Nicola Alberts is verantwoordelik vir jeugwerk by die Hottentots-Holland Familiekerk in Somerset Wes. Sy het hierdie artikel geskryf na aanleiding van ‘n gesprek oor skole bediening gehou op 4 Augustus 2016 in Stellenbosch. Die gesprek is gereël deur die Taakspan vir Familie en Jeug bediening van die Wes Kaap Sinode.

 

 

Wêreldonderwysersdag Oktober jaarliks

dinkjeug-cartoon27UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) het 5 Oktober as jaarlikse Wêreldonderwysersdag verklaar.
Hierdie dag is ‘n besondere poging tot bewusmaking, begrip en waardering vir die onmisbare bydrae wat onderwysers wêreldwyd ten opsigte van opvoeding en ontwikkeling lewer. Enigeen wat net ‘n effense mate van insig in onderwysers se program en verantwoordelikhede het, sal hardop en met oorgawe wil sê: “Hoor, hoor!”
Wanneer laas het jy vir die onderwysers in jou gemeente/gemeenskap gebid? Dalk is ‘n oproep en woord van waardering net wat hulle nodig het om die laaste kwartaal van die jaar met nuwe moed en geloof aan te pak. Meneer en Juffrou, ons salueer julle vir elke ekstra myl wat julle loop. Mag die Here julle seën met wysheid en onderskeidingsvermoë om elke dag aan te hou om ‘n verskil te maak.
As jy jou hiermee vereenselwig, lees die Federasie van Beheerliggame van Suid-Afrikaanse Skole (FEDSAS) se mediaverklaring ter ondersteuning van die projek.

Brian O’Connel speaks on “Education and a future of our youth”

winterskool-brian-oconnelO’Connel is the Head of the Western Cape Department of Education and he was one of the keynote speakers at this year’s Winter School in Stellenbosch.

O’Conner started off with painting a picture of the future of the earth and it shocked the audience. He explained why climate changes are creating a major crisis and challenge for us. By 2025 there will be serious energy, water, food shortages, especially in South Africa.

His point was that this generation’s leaders are challenged to solve this problem. We need to influence the future. But in order to do this we must be talking about the right (important) things and we must be willing to change our way of thinking. We need to try make sense of the statistics and respond to it timeously. We need to start by changing the culture and the conversation. The church can play an important role in this.

The question that this talk left me with, was why am I not really thinking about climate change and the future? And why is this topic so seldom discussed in the church?