wenke

Kategete ‘toolbox’: 10 wenke vir elke leier

‘n Veilige ruimte vir omgee en deel vorm ‘n basiese behoefte vir enige kleingroep. Wees toegerus en voorbereid deur seker te maak die basiese dinge is alles in plek. Hier is ‘n paar idees vir jou kategese toolbox.

Alles is in plek:

  1. Jy het die erediens bygewoon en self tyd gemaak vir God hierdie week.
  2. Jy het jou groepie na kategese genooi via WhatsApp.
  3. Jy’s voorbereid – jy ken die inhoud van die les en het self daaroor stiltetyd gedoen.
  4. Jy het skryfgoed, plakkers, Bybels, jou boek en benodigdhede vir die ontmoeting ingepak.
  5. Jy is gefokus op die kinders/tieners se welstand en jy is aanpasbaar.
  6. Jy weet wie opgedaag het en volg kinders/tieners persoonlik op wat nie gekom het nie.
  7. Jy vra oop vrae, gebruik aktiwiteite en skep ‘n ontspanne ruimte vir geloofsgroei.
  8. Jy het iets interessant wat die ontmoeting opkikker, hetsy ‘n speletjie, hulpmiddel, craft, lied, videogreep of simbool.
  9. Na elke ontmoeting los jy jou groepie met ‘n challenge vir die week en jy kry die volgende Sondag terugvoering daaroor.
  10. Daar is elke week tyd vir gebed – jy hou ‘n gebedslysie by en vra vir terugvoering. Jy wissel die manier af waarop daar gebid word.

Ons kan die regte ruimte skep, maar onthou – dis God se Gees wat werk!

Die boodskap wat ek verkondig, het julle oortuig nie deur geleerdheid en welsprekendheid nie, maar deur die kragtige werking van die Gees.1 Kor 2:4

Geskryf deur ds Anriëtte de Ridder (Predikant in Sinodale diens vir Jeug- en Familiebediening van die Wes-Kaapland Sinode).

Die ritme van jou tiener: die invloed van musiek

15 wenke om met jou kind en tiener deur musiek te connect

Ed Sheeran, Ariana Grande, Shawn Mendes, Camila Cabello, Khalid… lui die name ‘n klokkie? Hoe betrokke is jy by jou tiener se musiek keuses en die invloed wat dit op sy/haar gedrag en waardes het?

In 1960 was familie die grootste invloed op ‘n jongmens. In 1980 was dit vriende. Vandag? “Music has become the most effective teachers, preachers and evangelists of our time” volgens Walter Mueller, skrywer van “Understanding Today’s Youth Culture”. Hy skryf verder:Music sways the lives of teens in two powerful ways: It helps them define what reality and life are, and it affects their behaviour, including language, hair and clothing styles.”

Hierdie is die “Ipod” generasie volgens John Weir, ‘n joernalis wat die invloed van musiek op tieners bestudeer. “Every generation needs a private language that people over 30 can’t translate.”

Maar hoe kan jy jou tiener se taal verstaan deur middel van sy/haar musiek keuses?

  1. Bly op hoogte van die nuutste bands en liedjies deur gereeld jou tiener uit te vra daaroor.
  2. Luister saam na sy/haar musiek en gesels na die tyd oor die tema en boodskappe.
  3. Vra jou tiener wat “doen” die musiek aan hom/haar (gevoelens) en wat die woorde vir hom/haar beteken (gedagtes).
  4. Gebruik jou tiener se musiek om oor temas soos seks, geweld, groepsdruk, rebellie, familie, spiritualiteit, moedeloosheid ens. te gesels. Praat saam oor die waardes en toepaslikheid daarvan.
  5. Deel ook jou eie musiek met jou tiener en hoe dit jou beïnvloed of laat voel.
  6. Doen saam met jou tiener navorsing oor ‘n genre, bands of sangers wat hom/haar interesseer.
  7. Onthou dat daar ook geestelike musiek in elke genre is – ook punk, hip hop, rock ens. waaraan jy hom/haar kan blootstel.

Hoe kan jy deur musiek met kinders connect?

  1. Luister as gesin saam na musiek.
  2. Sing saam en maak saam musiek.
  3. Moedig jou kind aan om ‘n musiekinstrument te leer speel of koor te sing indien moontlik.
  4. Dans saam met jou kind, wys hom/haar om hulle lywe te aanvaar en wees saam laf.
  5. Wissel genres af en leer vir jou kind om musiek te waardeer, asook om dit te beoordeel.
  6. Gebruik ook musiek om die atmosfeer in die huis/motor te beïnvloed.
  7. Gebruik musiek as ‘n opvoedingshulpmiddel (temas, woordeskat, stories ens.)
  8. Gebruik musiek om Bybelstories en geestelike waarhede aan te leer en God te aanbid.

 

Daarom sal ek sing tot u eer; ek sal nie stilbly nie. Here my God, vir altyd sal ek U loof! Ps 30:13

Geskryf deur ds Anriëtte de Ridder (Predikant in Sinodale diens vir Jeug- en Familiebediening van die Wes-Kaapland Sinode).

 

 

roetemerkers

Eerste roetemerkers van die jaar

Die nuwe jaar is om die draai en sekere lidmate gaan aan die begin van 2020 oorgange maak. Begin solank dink… Hoe gaan julle dit as gemeente vier? Hoe gaan julle daardie lidmate deur hulle oorgang begelei?  Stellastraat Gemeente in Pretoria vertel op hulle webtuiste wat hulle doen om die begin van kinders se laerskool- of hoërskoolloopbaan met ‘n roetemerker te vier:

“’n “Oorstaptyd” is nie lekker nie, maar dit is goed vir ons. Om los te maak van dit wat bekend is en om vas te maak aan die onbekende, maak ons onseker en laat ons onveilig voel. Dit is dan dat ons soek na dit wat ons dra, dit wat ons vashou en dit wat ons veilig laat voel. Die gemeente wil help om van hierdie oorgange ‘n roetemerker te maak. ‘n Roetemerker is ‘n simbool wat jou help met oriëntasie (waar kom ek vandaan, waar is ek en waar gaan ek heen?); met identifikasie (wie is ek en Wie s’n is ek?) en met konfirmasie (wat bely ek?).

Om vir die 1ste keer skool toe te gaan en om van skool te verwissel, bly ‘n groot “oorstaptyd”. Daarom wil Stellastraat vir die Gr. 1’s en die Gr. 8’s iets gee om hulle te herinner dat God saam met hulle reis. Vir die Gr. 1’s gee ons ‘n reissak met die woorde “Leer van Jesus” en vir die Gr. 8’s ‘n voetspoor met die woorde “Volg Jesus”. Ons wil graag hê dat die ouers vir die kinders die geskenke namens die gemeente sal gee. Die Gr. 1’s kry hulle roetemerker tydens die 10:00 diens en die Gr. 8’s tydens die 18:00 diens.”

Met dank aan Stellastraat Gemeente (http://stellastraat.co.za/eerste-roetemerkers-van-die-jaar/)

 

Die 4 “G’s” van ouerskap en tegnologie

Vir ouers laat die woord “tegnologie” dikwels gevaarligte flikker. Maar tegnologie is nie net sleg nie. Met die regte roetekaart kan dit opbouend in gesinne gebruik word.

Daar is 4 G’s om in gedagte te hou:

  • Gesonde gebruik
  • Gelukkige verhoudings
  • Gawe interaksie
  • Grense wat gepas is

Gesonde gebruik
Tyd voor die skerm asook die inhoud waarna kinders kyk, kan kinders se ontwikkeling, aandagspan en gedrag negatief beïnvloed. Die navorsing hieroor is volop en oortuigend. Daarom moet die aantal skermtyd en die inhoud daarvan ouderdomsgepas wees. Daarby saam is dit belangrik vir kinders (en ouers) om ‘n gesonde slaappatroon te hê wat ononderbroke slaap insluit. Dit beteken dat skermtyd voor slaaptyd beperk moet word en dat ‘n mens nie in dieselfde vertrek as jou foon moet slaap nie.

Gelukkige verhoudings
‘n Gesonde selfbeeld en oop kommunikasie help ook dat kinders beter gepantser is om die uitdagings van tegnologie te hanteer. Versterk jou kind se selfbeeld met opregte komplimente en spandeer kwaliteit tyd saam om jul verhouding te versterk. Help ook jou kind om emosies te verwoord. Maak familietyd ’n prioriteit en skep daaglikse en weeklikse gewoontes soos om saam te eet en in die natuur te gaan stap.

Gawe interaksie
Oormatige skermtyd verlaag empatie en in ‘n tegnologie-oorheersde samelewing het dit aanlyn boeliegedrag en afbrekende kommunikasie tot gevolg. Bevorder waardes soos respek vir alle mense en leer kinders om opbouend te kommunikeer, al is dit “gesigloos” op sosiale media. Gesels met hulle daaroor dat alles wat aanlyn gebeur ‘n spoor laat.

Grense wat gepas is
Raak deel van jou kind se tegnologiese wêreld sodat jy kan saam praat. Neem leiding en wees ‘n voorbeeld. Weerhou tegnologie van die kind se slaapkamer en hou dit sentraal in die huis. Leer jou kind waarvoor om “nee” te sê. Wanneer jy aktief betrokke is by tegnologie en self die gevare kan raaksien, sal dit makliker wees om dit vir jou kind uit te wys.  Stel ouderdoms gepaste ouerkontroles en veiligheidsmaatreëls op alle toestelle. Stel saam huisreëls op. Kinders wat in koshuise woon of hulle eie fone / tablette het, moet ook inkoop op die huisreëls oor die gebruik daarvan.

 

“…alles wat waar is, alles wat edel is, alles wat reg is, alles wat rein is, alles wat mooi is, alles wat prysenswaardig is – watter deug of lofwaardige saak daar ook mag wees – daarop moet julle julle gedagtes rig.” Fil 4:8

Geskryf deur ds Anriëtte de Ridder (Predikant in Sinodale diens vir Jeug- en Familiebediening van die Wes-Kaapland Sinode)

messy church

Gespreksnotas van die Familie Netwerk byeenkoms gehou op 25 Julie 2019 aan die hand van twee hoofstukke uit die boek “Messy Togetherness” deur Martin Payne. 

Messy Church Liturgie

Die konsep “messy church” is ‘n poging om ‘n alternatiewe intergenerasionele ruimte te skep waar mense opnuut kerk kan beleef. “Messy Church” herinner ons dat alles uiteindelik afhang van die geloofsreis waarop mense is, wat gevier word rondom ‘n spoeg-en-plak tafel. Dit is leer terwyl jy speel vir beide volwassenes en kinders.

G.K. Chesterton: “The true object of life is play. Earth is a task garden. Heaven is a playground.”

Al wat nodig is vir “Messy Church” is entoesiasme, geduld, kreatiwiteit en verbeelding, mededeelsaamheid en aanpasbaarheid – want niemand weet hoe die verskillende aktiwiteite deur verskillende volwassenes of kinders verstaan of aangepak gaan word nie! (Watter fees is/was dit nie!)

Kyk hier na ‘n kort Messy Church video.

‘n Paar wenke om te onthou:

  • Die leier van die aktiwiteit moet entoesiasties wees.
  • Maak seker dat die groep van “scratch” af moet begin – moenie dit vereenvoudig deur die werk self klaar te doen nie!
  • Moenie ‘n ‘perfekte’ idee van die eindproduk in jou kop hê nie.
  • Wees inklusief – gee vir almal iets om te doen (as ‘n dogtertjie pienk glitter op die rooi Ferrari wil sit, laat haar dit doen!)
  • Onthou dat die aktiwiteit ‘n Bybelstorie of les moet vertel! Laat die teks toe om die aktiwiteit te bepaal.
  • Onthou dat die tyd wat dit vat om goed saam te doen en te maak deel van die leerproses is. Dit is uiteindelik die preek!
  • Eet is ‘n belangrike deel van “Messy Church” en die ‘erediens’ eindig eers wanneer die skottelgoed klaar gewas is en daar afgesluit is!
  • Moenie jaag nie – “Messy Church” vat tyd!
  • Die mense wat “Messy Church” gaan bywoon gaan waarskynlik nie gereelde erediens bywoners wees nie.
  • Jou gereelde erediens bywoners is die personeel vir “Messy Church.”

Hier volg ‘n voorbeeld liturgie vir ‘n “Messy Church” geleentheid aan die hand van Handelinge 2:43-47.

*Dit is belangrik dat duidelike “instruksies” op die tafels is, sodat daar nie elke keer ‘aangekondig’ hoef te word nie.

  1. Aankomstyd is oop (bv. kom 17:30 vir 18:00)
  2. Elke persoon (oud en jonk) kry ‘n badge wat ‘n spesifieke taak gee vir die dag (bv. help met kos voorbereiding, was skottelgoed, vee die vloere, pak die aktiwiteite uit ens.) Met die aankoms van die mense word badges of plakkers uitgedeel en almal beweeg na die ruimte waar hulle help.
  3. Daar kan vooraf op ‘n ysbreker besluit word, wat deur die loop van die dag gespeel kan word. Dink aan iets wat mense aanmoedig om bewus te wees van wat rondom hulle aangaan. Byvoorbeeld: plak ‘n papier op elke persoon se rug. Sodra jy ‘n positiewe eienskap van iemand raaksien dan skryf jy dit op hulle rug (bv. vriendelik, gaaf, behulpsaam, geduldig). Die aktiwiteit vind heeldag plaas en daar is nie ‘n amptelike afsluiting nie. Die papier op elkeen se rug is vir hulle self bedoel.
  4. Kies ‘n lied wat lekker sing wat gesing kan word op pad na die tafels toe vir die aktiwiteit en dan uiteindelik by die tafels ook. Kyk na Flam 166 of Liedboek 302.
  5. Omgee: Bedien iets lig vir voorgereg, bv. ‘n breadstick en gee elkeen ‘n kans om die vraag te antwoord: “Wat bring jy na die tafel toe?” (Wat is sleg, wat is goed, wat is messy) Maak ‘n reël dat die jongste persoon aan tafel moet begin.
  6. Leer: Sit om die tafels. Lees die teks rondom die tafels met ‘n vraag of twee. Handelinge 2:43-47 (*ouers moet help om die vrae hier vir verskillende ouderdom kinders te vereenvoudig!*)
    1. Wat verras jou in hierdie teks?
    2. Wat sê God vir ons deur hierdie teks? (Is daar dalk een deel wat vir jou uitstaan wat God vir jou wil sê?)
  7. Doen die aktiwiteit rondom die tafels, aan die hand van die teks. Daar kan verskillende ‘tafels’ wees en elke gesin of groep kan al 4 doen, of by een vashaak – dit moet juis “messy” wees.

    Aktiwiteit 1 met instruksies:
    Ongedrukte koerant oor tafel met kryte/koki’s/penne – teken jou gemeenskap. Terwyl julle teken, inkleur, spoeg en plak, gesels oor die vrae:
    wie is daar?
    waar woon julle?
    waar werk julle?
    Antwoord dan die volgende vrae: Wie is jou gemeenskap? Wie kan jy nooi vir ete? Wie sluit jy dalk uit?

    Aktiwiteit 2 met instruksies: Daar is vir elke persoon ‘n papiersakkie met lekkers in. Party het 2 of 3 in, ander het 4 of 5 in. Party sakkies het dieselfde soort lekkers, ander het ’n verskeidenheid. Kyk of jy teen die einde van die dag 4 verskillende lekkers (een van elk) kan kry. Jy sal moet deel, onderhandel, weggee of uitruil…Wanneer julle besig is om die lekkers te probeer versprei, gesels oor hoe help dit ons dink aan vandag se teks? (Soms het ons te veel en ons moet weggee, ander keer het ons te min en ons moet ontvang. Ander kere kan ons uitruil – dit is nodig dat die kerk dit leer, sodat ons ‘n beter samelewing kan bou.)

    Aktiwiteit 3 met instruksies: Die mense in Handelinge 2 het gereeld saamgeëet. Dink aan die kos wat jy gewoonlik eet. Watter kos kan jy met mense deel soos wat die eerste kerk gedoen het? Maak dit met klei en sit dit in die middel van die tafel neer.

    Aktiwiteit 4 met instruksies: Speel Oom Sarel sê/Simon says – almal moet saamspeel – met baie energie! Wat is die probleem met die stelling “maak soos ek sê, moenie maak soos ek maak nie”? Ons moet leer om ‘n voorbeeld te wees en dit nie net te vertel nie. Ons moet ook werk aan ons luistervaardighede – hoor ons wat mense vir ons sê? Gee vir verskillende mense kans om Oom Sarel te wees.

    Aktiwiteit 5 met instruksies: Druk verskillende padtekens uit op karton, met die antwoorde agterop. Sit hulle plat neer en gee vir elkeen ‘n kans om ‘n padteken te trek en te identifiseer. As jy dit reg het, kan jy dit hou. As dit verkeerd is, sit dit terug. Gesels saam: Wat is die tekens van ons geloof?

  8. Bid saam: Bid vir mekaar rondom die tafel. Vra of daar gebedsversoeke is en gee vir almal wat gemaklik is kans om te bid. (Hier kan jy dalk ook as tafel saam ‘n tafelgebed skryf vir die ete.)
  9. Lied voor ete: Flam 333 Om die tafel van my Heer
  10. Bid saam: die Onse Vader (dit kan dalk uitgedruk op die tafels wees)
  11. Nagmaal instelling: alles wat ons eet en alles wat ons drink moet ons herinner aan God
  12. Eet saam: laat almal self gaan opskep en aan tafel gaan sit en saameet, kuier, lag en stories deel.
  13. Werk saam: Was saam skottelgoed, ruim op en maak skoon.
  14. Afsluiting: Lied 222 as seën oor mekaar. Dit sal goed wees om hier op ‘n ander plek bymekaar te kom en in ‘n kring rondom ‘n kers te staan. Laat iemand die kers aansteek.

Gebruik “debriefing” as ‘n tegniek om geloof te vorm

Het jy gedink debriefing is net vir na kampe? Dink weer! Debriefing is ‘n belangrike stap, nie net vir kamp-opvolg nie, maar ook vir refleksie na enige aktiwiteit of uitstappie. Dit kan enige tyd en enige plek gedoen word, byvoorbeeld na ‘n kategese les, kerkdiens, uitreik of selfs ‘n koffie-afspraak. Ouers kan debriefing tegnieke sinvol daagliks toepas om verhoudings te bou in die gesin.

Debriefing is nie ‘n manier om te evalueer waar die persoon geestelik staan nie, maar ‘n manier om daardie persoon se persoonlike en geestelike groei te fasiliteer. Dit help ‘n persoon om ‘n ervaring (positief of negatief) te evalueer, te internaliseer en daardeur te groei.

Hier volg 6 stappe om ‘n debrief-sessie te lei:

  1. Hoe was die ervaring: Reflekteer gevoelens en ervarings. Het jy dit geniet, was dit lekker, was dit moeilik, het jy gesukkel met iets, wat het vir jou uitgestaan?
  2. Wat het jy geleer: Verbind dit aan regte lewensituasies. Het jy dit al ervaar in jou lewe, iets van jouself, ‘n waarheid, ‘n les/waarheid oor ‘n sekere onderwerp?
  3. Wat gaan jy toepas: Hoe gaan jy dit wat jy geleer het, prakties toepas in jou lewe? Kan jy aan soortgelyke situasies dink?
  4. Gesels oor die geestelike betekenis: Bou ’n brug tussen wat ervaar is en die persoon se geloof. Watter geestelike impak het dit op sy/haar lewe? Hoe dink hy/sy was God betrokke? Hoe versterk dit jou geloof? Ontlok dieper gesprek met oop vrae.
  5. En onthou: Luister eers! Moenie dadelik raad of antwoorde gee nie. Om self ‘n waarheid te ontdek, het ‘n veel groter impak.
  6. Soms is daar ‘n geleentheid om raad te gee, te getuig of ‘n waarheid te deel. Gebruik die geleentheid, maar hou dit kort. Moenie prekerig raak nie. Wees opreg, gee voorbeelde, vertel ‘n storie en wees bereid om jou eie tekortkominge te deel.

Om te debrief is nie nét ‘n manier om geestelik te groei nie, maar ook ‘n manier hoe ons verhoudings met mekaar verdiep en hoe ons connected bly aan die mense vir wie ons omgee.

Daar is verskillende tipes debriefing:

  • Instant debrief: Dit is ‘n goeie manier om onmiddellike persepsies en gevoelens te toets. “Het jy gesien wat ek gesien het? Hoe het jy daaroor gevoel?”
  • Daily debriefs: Neem die tyd om werklik belang te stel. “Hoe gaan dit met jou? Hoe voel jy vandag? Waarmee het jy vandag gesukkel? Waar het jy vir God gesien of beleef?”
  • Post-trip debriefs: Laat ‘n groep na ‘n gebeurtenis, ervaring of aktiwiteit hulle belewenisse, foto’s en stories met mekaar deel. Gee ook geleentheid vir dieper nabetragting en refleksie.

Jesus is ‘n goeie voorbeeld van iemand wat gereeld ge-debrief het. Toe die dissipels terug gekom het van hulle Lukas 10 uitreik, het Jesus hulle ge-debrief om sin te maak van hulle ervaring.

Hoe Jesus dit gedoen het:

  1. Die dissipels gee terugvoering van hul ervaring. “Here, selfs die bose geeste onderwerp hulle aan ons by die hoor van u Naam.”
  2. Jesus verduidelik die geestelike betekenis.“Ek het die Satan soos ‘n weerligstraal uit die hemel sien val.”
  3. Jesus sit dit in perspektief vir die dissipels se lewe. “Wees veral bly omdat julle name in die hemel opgeskryf is.”
  4. Jesus moedig sy dissipels aan. “Hoe bevoorreg is die oë wat sien wat julle sien.”

Debriefing vrae wat jy kan vra:

  • Wat was vir jou hoogte- en laagtepunte?
  • Wie het jou die meeste aangemoedig vandag?
  • Het jy jou doelwit bereik?
  • Wat het deur jou gedagtes gegaan?
  • Hoe het jy gevoel? En hoe voel jy nou?
  • Het iets (van jouself) jou teleurgestel?
  • Wat was vir jou verrassend?
  • Waaraan het dit jou laat dink?
  • Het die ervaring jou verander of beïnvloed?

 

Geskryf deur ds Anriëtte de Ridder (Predikant in Sinodale diens vir Jeug en Familiebediening van die Wes-Kaapland Sinode).

 

Hoekom lees, as jy kan txt?

4 wenke om Bybellees by tieners aan te moedig

Die einde van die Bybellees-era soos ons dit ken, het aangebreek. Toe ek klein was, was lees ‘n vanselfsprekende vaardigheid wat ons as kinders moes bemeester en biblioteke vol boeke is deur ons huisgesin gelees. Kinders vandag is egter anders aanmekaar gesit. Die informasie era het veroorsaak dat ons jongmense (en ons) op soveel ander maniere informasie inwin as bloot die lees van tekste. Jongmense se vaardighede het geskuif na ‘n multi-dimensionele inneem en verwerking van inligting. Dink maar net aan jou tiener wat gelyktydig kan huiswerk doen, WhatsApp, op instagram wees, ipod luister en TV kyk.

Dit maak Bybellees ‘n uitdaging vir die meeste hedendaagse kinders en tieners. Hoe vestig ons hierdie geloofsgewoonte by ons kinders? ‘n Paar idees:

  1. Help jou kind/tiener om die boodskap van die Bybel as ‘n geheel te sien. Moenie altyd net op individuele los tekste fokus nie. Vertel die verhale van die Bybel oor en oor. En hoe dit deel vorm van die groter prentjie.
  2. Help jou kind/tiener om die Bybel nie net as ‘n boek vol opdragte te sien nie. Moenie net die vraag vra: “Wat sê God vir my?” nie. Vra ook die vraag: “Wat sê hierdie gedeelte oor God en Sy koninkryk?” Ontdek saam die wonder van God en Sy betrokkenheid by ons wêreld.
  3. Help jou kind/tiener om die Bybel aan sy/haar daaglikse lewe te verbind. Soek telkens vir praktiese toepassings of ooreenkomste. Getuig uit jou eie lewe hoe God jou leer en lei.
  4. Moenie net die Bybel beperk tot die geskrewe boek nie. Gebruik ook hulpmiddels soos flieks, DVD reekse, musiek, apps, Laai die Bybel (verskillende vertalings, naslaanboeke oor die Bybel ens.) op jul tuisrekenaar en selfone af. Laat kinders/tieners ‘n verhaal lees en dan hulle gedagtes op verskeie maniere deel, bv. verbaal, op skrif, deur middel van kuns, musiek, drama, spel, ens. Gee ruimtes vir hulle om video’s daaroor te maak, blogs te skryf of dit weer te gee in kunswerke ens.

In die woorde van Phil Vischer: “Content is content. Free the Bible from the printed page, and watch it fly!”

Gebruik die app “Holy Bible” deur Youversion om die Bybel in verskeie tale af te laai en te lees. Afrikaanse Bybels en soekfunksies is aanlyn beskikbaar by www.Bybel.co.za en Engelse Bybels, soekfunksies en konkordansies is beskikbaar by www.biblegateway.com. Daar is ook ‘n verskeidenheid van naslaan webtuistes soos www.blueletterbible.org, www.textweek.com en www.bibleatlas.org. Die webtuiste van The Bible project bevat verskeie video’s oor die Bybel.

“Die hele skrif is deur God geïnspireer en het groot waarde om in die waarheid te onderrig, dwaling te bestry, verkeerdhede reg te stel en ‘n regte lewenswyse te kweek.”  2 Tim 3:16

Geskryf deur ds Anriëtte de Ridder (Predikant in Sinodale diens vir Jeug en Familiebediening van die Wes-Kaapland Sinode).

Twee ore en een mond: Hoe kan ek ‘n “luisterende” groepleier wees? 

Kan jy dink aan ‘n volwassene met wie jy lekker kon gesels as kind? Dalk was dit ‘n ouer, ‘n maat se ouer, ‘n familielid of selfs ‘n onderwyser? Hoekom dink jy praat kinders en tieners makliker met sekere volwassenes?

Jongmense neem ‘n risiko wanneer hulle met ‘n grootmens praat en wil weet:
• Sal die volwassene my werklik “hoor”?
• Sal die volwassene my veroordeel?
• Kan ek die volwassene vertrou om my behoeftes ernstig op te neem?

 Hoe kan ek, as groepleier, meer moeite maak om te luister?

  1. Maak tyd om te luister. Somtyds is luister al wat nodig is (raad of antwoorde word nie noodwendig gesoek nie).
  2. Stilte is jou vriend. Moenie voel jy moet die gesprek lei of “red” nie. Dikwels lei stiltes tot dieper gesprekke.
  3. Bemoediging is belangriker as raad. Versterk positiewe gedrag eerder as om op die negatiewe te fokus. Gee aanmoediging, prys hul gedrag, gee opregte komplimente, bedank hulle, ens.
  4. Praat die waarheid. Bou die kind/tiener op met waarheid uit die Skrif sodat hy/sy saam met jou God se beloftes en karakter kan ontdek.
  5. Volg op! Moenie te lank wag om verdere gesprekke te hê nie. Gebruik WhatsApp, opvolg afsprake, ensovoorts om te wys jy bly aan hom/haar dink.

Met dank aan Brendt Blanks http://youthministry360.com/training/how-to-be-a-listening-adult-for-your-students/

Liewe kinders, ons liefde moenie net woorde en lippetaal wees nie, maar moet met die daad bewys word, en dan in opregtheid. 1 Joh 3:18

Geskryf deur ds Anriëtte de Ridder (Predikant in Sinodale diens vir Jeug en Familiebediening van die Wes-Kaapland Sinode).

Geloofsgroei van kinders en tieners

Is “geloof” te moeilik vir kinders?

Ek onthou hoe my tweejarige seuntjie, Daniël, vir my gevra het, “ Waar is Jesus?”. My antwoord, dat Hy hier is al kan ons hom nie sien nie, was vir Daniël skreeusnaaks. Ek het probeer verduidelik dat Hy in ons woon en altyd naby ons is, maar dit het maar gesukkel. Uiteindelik het ek Jesus vergelyk met ons asem – ons het “asem” nodig en dis in ons en om ons. Ons kan ons asem “voel”, maar ons kan dit nie sien nie. Dié verduideliking het so bietjie beter gewerk. Dit het nou ‘n ritueel geword dat ons saans, as ons bid, ook na ons asemhaling luister en dit “voel” as ons dit uitblaas.

Dalk is jy ook al “vasgevra” deur ‘n kind of tiener oor ‘n vraag wat jy verstaan, maar waarvoor daar by hom/haar maar min begrip is. Hoe, waar en wanneer vrae oor God is algemeen by kinders (Bv. hoe kan God hier wees én in Amerika? Hoe kan Jesus na almal se gebede gelyk luister?). Tieners worstel weer met vrae soos wat is die sin van die lewe, hoe hoor ek God se stem en waarom is daar soveel seer en onregverdigheid in die wêreld.

Somtyds voel ons hulpeloos om ons geloof aan ons kinders of tieners te verwoord. Dan is dit belangrik om te onthou dat geloof iets is wat ontwikkel soos kinders ouer word. Volwasse geloof neem dus tyd om te groei en te ontwikkel. Alhoewel kinders nog nie werklik abstrakte geloof kan verstaan nie, is geloof egter iets wat van kleintyd af (toepaslik) gevestig moet word. Aanvanklik word geloof gedeel deur (Bybel) stories te vertel en saam met kinders gewoontes aan te leer (soos sing, bid, Bybellees, kerk toe gaan en omgee vir ander). Maar later is dit juis hierdie basis wat nodig is vir tieners om hulle geloof verder te ontwikkel.

Die geloofsgroei en denke van kinders na tieners kan as volg opgesom word:

  • Konkreet na abstrak: Konkrete feite en Bybelstories is vir kleintjies toepaslik eerder as gelykenisse. Hulle kan nog nie die denkspronge maak om metafore of simbole te verstaan soos tieners nie.
  • Van groep na individu (selfkonsep): Die tyd waar kinders gewoonlik vir Jesus “self aanvaar” is eers rondom Gr.6 – 8. Klein kinders wil deel wees van die groep. Die behoefte aan ‘n eie identiteit (en dus keuses) vorm eers later.
  • Van stories na refleksie: Tieners kan makliker as kinders die waarde of beginsel agter die verhaal insien terwyl kinders bloot die feite van die storie kan verstaan.
  • Van speel na ervaar: Pret, kuns en saamdoen aktiwiteite is belangrik by kinders terwyl ervaringsleer soos kampe, uitreike en diensprojekte treffers is by tieners.
  • Van onthou na internaliseer: Kinders onthou bloot die feite, maar ouer kinders en tieners kan daaroor reflekteer, gesels, dit internaliseer en toepas.
  • Van absolute aanvaarding na vrye keuse: Kinders volg die opinies van die volwassenes wat hulle liefhet en respekteer, terwyl tieners geloofskwessies kan bevraagteken en opinies kan vergelyk.

Geniet elke oomblik van jou kind/tiener se geloofsreis. Laat toe dat God jou ook vorm deur hulle ervarings en vrae. Gesels baie oor God en maak geloofsgewoontes ‘n alledaagse deel van julle as gesin se lewe saam.

Soos pasgebore kindertjies smag na melk, moet julle smag na die suiwer geestelike melk, sodat julle daardeur kan opgroei en die saligheid verkry. 1 Pet 2:2

Geskryf deur ds Anriëtte de Ridder (Predikant in Sinodale diens vir Jeug en Familiebediening van die Wes-Kaapland Sinode)

 

Hoe help gemeentes gesinne om tegnologie-slim te raak?

Ons begin gewoonlik die gesprek oor tegnologie by die gevare daarvan en hoe om skermtyd te beperk – en dis ‘n fout! Ons moet eerder begin om ouers die visie, die wil en vaardighede te gee om intensioneel te leef.

Daarom kan ons nie wegtrek by die praktiese moets en moenies van tegnologie nie. Dit gaan hulle uitput om by die reëls te hou en hulle gaan nie gemotiveerd wees om gedrag te verander nie. Begin eerder by God se droom – gesinne wat Sy liefde vergestalt. Verduidelik dat die doop ouers herinner aan God se belofte dat Hy deel is van ons kinders se reis en ouers help om hulle verantwoordelikheid na te kom om hulle kinders vir Hom groot te maak.

Gereelde gesprekke en ruimtes waar ouerskap in die lig hiervan bedink en bespreek kan word, is dus baie belangrik:
• Dink saam oor temas soos balans, ruimtes en ritmes.
• Gesels met ouers oor karakter en hoe om dit te vorm.
• Gesels oor mentorskap, dissipelskap en hoe om rolmodelle vir kinders en vir mekaar te wees.
• Verduidelik geloofsgewoontes, byvoorbeeld huisgelooftyd, maar gee ook baie praktiese wenke en tyd om gewoontes in te oefen (byvoorbeeld ons eet saam om ‘n tafel, ons sit om ‘n tafel en almal kry ‘n beurt om te gesels).
• Hieruit kan ‘n gesprek oor tegnologie vloei wat by b.g. waardes begin.

Die erediens kan ook gebruik word om almal te help om oor balans te dink en wat dit beteken om intensioneel te leef:
• Gebruik die liturgiese ruimte en ritmes om geloofsgewoontes te beoefen wat tuis ge-eggo kan word.
• Preek oor temas soos stilte, refleksie, dankbaarheid, verantwoordbaarheid ens.

Skep doelbewus ruimtes waar ouers mekaar kan help:
• Reël spesiale eredienste, oueraande en toerustingsgeleenthede of gebruik die tyd na die erediens of tydens kategese om ouers (wat wil) aan mekaar te verbind.
• Skep ‘n ruimte waar hulle gemaklik kan gesels, mekaar kan beïnvloed en ondersteun ten opsigte daarvan om kinders met karakter groot te maak en intensioneel te leef.
• Laat hulle die uitdagings en idees oor dissipline, skermtyd, familietyd, waardes, uitdagings, ens. deel.
• Betrek ook die wysheid van ouer mense in die groter geloofsfamilie by hierdie gesprekke.

Hierdie wenke is saamgestel deur ds Anriëtte de Ridder na aanleiding van ‘n Familie Netwerk gesprek in 2019 oor Families en Tegnologie.

Lees gerus die boek “The Tech-Wise Family: Everyday Steps for Putting Technology in Its Proper Place” deur Andy Crouch.