wenke

Hoe “groen” is jou God?

Ekologie begin by teologie

Ekologie, aardverwarming, herwinning… Die meeste van ons dink hierdie saak is belangrik, maar in die praktyk is dit ‘n ander storie. Hoe “groen” is jou en jou gesin se lewe? Dit hang natuurlik baie af van hoe “groen” jy dink jou God is!

Kom ek begin by die begin. Die mens is geskep as God se verteenwoordiger, Sy beeld, met die opdrag om die aarde te bewoon en te bewerk. Toe loop dinge skeef. Jesus kom om die mens te red, maar… o aarde! Wat van die aarde? Hoe verstaan ons vandag die mens se identiteit, opdrag en verantwoordelikheid?

Hoe “groen” jy dink, word dus bepaal deur jou teologie. As jy glo dat Jesus net gekom het om ons van ons sondes te verlos, gaan jy nie werklik die oortuiging hê om te herwin nie. As jy glo dat Jesus ons net roep om dissipels te maak, gaan daar nie veel tyd oor wees vir blikkies optel nie. As jy van oortuiging is dat die kerk se belangrikste taak is om sonde uit te wys, gaan ‘n wurmplaas laaste op die lys wees. En as jy dink die hemel is iewers anders as op aarde, gaan bome plant ’n mors van tyd wees. Om “groen” te dink, daag dus ook jou teologie uit!

‘n Gemeentelid noem aan my dat hy glad nie ‘n “groen mens” is nie, tog noem hy homself ‘n rentmeester?! ‘n Lidmaat vra my hoekom ons gemeente betrokke is by herwinning, dit het dan niks met die kerk te doen nie?! In kontras daarmee lees ek in ‘n boekwinkel agter op ‘n Bybel met die naam “The Green Bible – Harpers” die volgende woorde: “Jesus is coming… quick, plant a tree!”

Vir my is “groen” ‘n omvattende manier van dink oor God se Koninkryk. God het die mens EN die hele aarde lief. Sy redding en genesing is nie net vir siele nie, maar vir sy HELE Skepping. Sy Koninkryk is nie net die kerk nie, maar ELKE sfeer van die lewe. Om “groen” te wees beïnvloed elke aspek van my lewe, insluitend die manier waarop ek begeer, koop, eet, gebruik, besit, bewaar en weggooi. Dit gaan oor watter legacy my lewe agterlaat.

Wat kan jy en jou gesin prakties begin doen (of ophou doen) om “groener” te leef? Kom as familie bymekaar en besluit watter “groen” keuse julle saam kan neem.

Laat U Koninkryk kom; laat u wil ook op die aarde geskied… Matt 6:10

 

Geskryf deur ds Anriëtte de Ridder (Predikant in Sinodale diens vir Jeug en Familiebediening van die Wes-Kaapland Sinode)

 

The Love Generation

5 wenke om jou kategese groep prakties lief te hê

Bob Sinclair se liedjie “The Love Generation” som die generasie waarmee ons vandag in die jeugbediening werk, baie goed op. Hulle is jongmense wat gekenmerk word deur hul soeke na antwoorde in ‘n gebroke wêreld. Hulle verstaan diversiteit, tegnologie, pluralisme, samewerking en ervaring soveel beter as ons…maar hul staan ook krities teenoor enige onegtheid, apatie of skynheiligheid. So hoe kan ons hierdie generasie bereik?

Op een van ons belydeniskampe was daar ‘n besondere moeilike en uitdagende jong seun waarmee een van die kleingroepleiers gewerk het. Op ‘n stadium terwyl hul gesels, sê die leier: “Maar besef jy nie ek gee om nie, daarom wil ek jou help?!”. Daarop antwoord die tiener toe ewe verbaas: “Ek het nie besef Oom gee om nie, ek dog Oom is net nice”.

Hierdie gesprek het my weereens laat besef dat jongmense van ons verwag om “nice” te wees (ons is after all in die kerk), maar “nice” is nie goed genoeg nie! Hulle soek egte verhoudings en ‘n godsbelewing wat sin maak!

Indien hul 1 Kor 13: 1-3 sou oorskryf, sou dit sekerlik iets lui soos:

Al praat jy die lingo en kyk jy die regte flieks
Al is jy hoe goed voorberei
En ken jy al die antwoorde van die les
Al kan jy hoeveel Bybelversies opsê
Sonder liefde is dit leeg.
Al gee jy jou geld weg, loop in plakkies
Al is jy hoe cool en smooth
En dra jy studs in al die regte plekke
Maar jy het geen liefde nie
Baat dit jou niks.

Die vraag is dus, hoe kan jy tieners se soeke na liefde en ‘n egte godsbelewing in die praktyk ‘n werklikheid maak?

Hier is ‘n paar wenke:

  1. Verhoudingsbou een tot een, sowel as in die groep. Die bietjie ekstra moeite wat jy maak wys dat jy regtig belangstel.
  2. Relevante musiek wat uitdrukking gee aan egte ervarings. Maak moeite om kinders / jongmense se musiek te leer ken en dit te gebruik.
  3. Geleenthede om ‘n praktiese verskil te maak aan die nood. Jongmense se geloof word gevorm waar hul blootstelling kry aan nood. Daarom is diensprojekte, uitreike en uitstappies so belangrik om blootstellling te kry.
  4. Persoonlike bediening en gebed aan en deur die jongmense. Gebed is ‘n manier van omgee, vir mekaar sorg, mekaar op te bou en mekaar se geloof te versterk.
  5. Gesprekke oor elkeen se roeping en ‘n droom vir die toekoms. Wat leef in elkeen se hart? Wat is hulle drome vir die kerk of hulle eie lewens? Skep geleenthede om dit met mekaar te deel.

Op die ou end kan ‘n mens baie hoopvolle dinge aanpak, baie geloofswoorde deel, maar die grootste hiervan is: “be the love generation”.

Luister hier na die liedjie.

Geskryf deur ds Anriëtte de Ridder (Predikant in Sinodale diens vir Jeug en Familiebediening van die Wes-Kaapland Sinode).

Tegnologie en jou kind

10 wenke vir positiewe gebruik van tegnologie in die huis

As die woorde “tegnologie” en “jou kind” in dieselfde sin gebruik word, dink ons dadelik aan pornografie, aanlynboelies, internetverslawing ens. Vandag se tegnologie het egter beide positiewe en negatiewe aspekte.

Hier is 10 wenke vir positiewe gebruik:

  1. Volgens navorsing is ‘n vasgestelde slaappatroon baie belangrik. Spreek af op ‘n vasgestelde slaaptyd vir almal. Begin ‘n uur voor slaaptyd af te skakel en rustig te raak. Moenie met selfone langs die bed slaap of musiek in die ore nie – dit versteur slaappatrone en verhoed jou om in “diep slaap” in te gaan.
  2. Stel duidelike riglyne wanneer dit kom by tegnologiegebruik. Beperk selfoon, TV, internet en so meer tot ‘n sekere aantal ure per dag en hou daarby.
  3. Jou kind se selfbeeld is sensitief en word maklik beïnvloed. Gee komplimente, moedig sterkpunte aan en laat jou kind selfversekerd voel in sy/haar eie liggaam.
  4. Tegnologie kan kinders ontneem van die geleenthede om werklike verhoudings te bou, want dis makliker om ‘n WhatsApp te stuur. Moedig jou kind egter aan om self oor moeilike en ongemaklike situasies gesig-tot-gesig te praat en fisiese tyd saam met vriende (en julle as gesin) te spandeer.
  5. Raak deel van jou kind se tegnologiese wêreld sodat jy kan saam praat.
  6. Wees ‘n voorbeeld van gesonde en gebalanseerde tegnologiegebruik.
  7. Weerhou tegnologie van die kind se slaapkamer en hou dit sentraal in die huis. Stel wagwoorde en beperkings wat ouderdom gepas is.
  8. Weet wat die inhoud is van wat jou kind/tiener kyk of speel. Google saam die resensies daaroor en besluit vooraf (saam) wat gepas is. ‘n Handige webwerf is commonsense.com
  9. Leer jou kind waarvoor om “nee” te sê. Wanneer jy aktief betrokke is by tegnologie en self die gevare kan raaksien, sal dit makliker wees om dit vir jou kind uit te wys.
  10. Gesels openlik (ouderdomsgepas) oor die gevare van aanlynboelies, pornografie ensovoorts en maak dit duidelik dat jou kind altyd eerlik (sonder vrees vir veroordeling) kan gesels oor enige iets wat hy gekyk het of beleef het wat hom onseker, bang of skaam laat voel het.

Die basiese behoeftes van kinders, met of sonder tegnologie, bly dieselfde. Hulle soek struktuur, erkenning, aanvaarding en liefde. Hulle kan dit nou net makliker en vinniger by ander naam- en gesiglose mense kry, as by ouers en vriende.

 

“Julle is die lig vir die wêreld. ‘n Stad wat op ‘n berg lê, kan nie weggesteek word nie;  ook steek ‘n mens nie ‘n lamp op en sit dit onder ‘n emmer nie maar op ‘n lampstaander, en dit gee lig vir almal in die huis.  Laat julle lig so voor die mense skyn, dat hulle julle goeie werke kan sien en julle Vader wat in die hemel is, verheerlik.” Matteus 5: 14-16

Geskryf deur ds Anriëtte de Ridder (Predikant in Sinodale diens vir Jeug en Familiebediening van die Wes-Kaapland Sinode).

My kind se vriende

15 wenke om jou kind / tiener te help met vriende

Ek onthou baie goed hoe my ma haar oor my broer, wat 3 jaar jonger as ek is, bekommer het. Hy was op ‘n baie stil, vroeë tienerfase. My ma het gewonder – het hy vriende en watter tipe vriende is hulle? Sy het my gevra om pouse op hom te “spioeneer” om meer uit te vind…

Dit is moeilik om in te meng by jou kinders se vriendskappe. Maar aan die ander kant het ons al almal gesien hoe ‘n kind kan vereensaam of verwoes kan word as gevolg van negatiewe “vriende” of groepsdruk.

Wat kan ons as ouers doen?

  1. Skep geleenthede waar jou kinders ander vriende kan maak wat ‘n positiewe invloed op hulle kan hê. Nooi vriende oor of reël ‘n uitstappie waarheen hy/sy potensiële vriende kan nooi.
  2. Help jou kind om verhoudings in ‘n positiewe omgewing te bou. Gesels vooraf oor wat hulle kan doen of oor gesels. Help ook jou skaam kind om te ontspan.
  3. Leer jou kind om Jesus as vriend te ken en sy voorbeeld te volg om ‘n goeie vriend te wees.
  4. Leer ken jou kind se vriende en hulle gesinne. Weet wie hulle is en watter waardes hulle in hulle huise leer.
  5. Doen rolspel oor hoe om moeilike situasies en versoekings te hanteer en help hom/haar om (vooraf) self aan alternatiewe en oplossings te dink.
  6. Versterk positiewe gedrag by jou kind en sy/haar vriende.
  7. Help jou kind om te dink aan maniere om boelie-gedrag raak te sien en te hanteer.
  8. Help jou kind om self introspeksie te doen oor sy/haar eie vriendskappe en hoe hy/sy ander hanteer.
  9. Gesels met jou kind oor hoe om konflik op te los.
  10. Leer jou kind om om te gee, vriendelik te wees en empatie te hê – ook met diegene wat nie noodwendig sy/haar vriende is nie.

Kyk na jouself en doen introspeksie:

  1. Kies ek goeie vriende?
  2. Is ek ‘n goeie vriend?
  3. Hoe beïnvloed my vriende my?
  4. Luister ek met aandag en deernis as my kind/tiener oor sy/haar vriende gesels?
  5. Gesels ek ook met my kinders oor my eie kinderdae vriende – hoe ek hulle gekies het, hoe hulle was en of ons goeie/slegte keuses gemaak het?

 

“Twee vaar beter as een. Hulle inspanning kom tot iets. As die een val, kan die ander hom ophelp. Maar as een val wat alleen is, is daar niemand om hom op te help nie”. Prediker 4:9-10

 Geskryf deur ds Anriëtte de Ridder (Predikant in Sinodale diens vir Jeug en Familiebediening van die Wes-Kaapland Sinode).

10 idees om gesinne saam te bedien

  1. Familiekamp

Dit is ‘n wonderlike manier om genoeg tyd te kry met gesinne om hulle bekend te stel aan geloofsgewoontes. Hierdie kamp is nie net ‘n saamkuier kamp met ‘n Sondag “erediens” nie, maar ‘n kamp met ‘n paar kort sessies waar geloofsgewoontes prakties ingeoefen word.

Wat doen ‘n mens egter op ‘n kamp met gesinne wat hoërskool kinders ook het? Kan ‘n mens een kamp vir alle gesinne doen? Een moontlikheid is dat ‘n mens hier en daar dan iets “ouer” uitwerk vir die gesinne wat tieners het. Of dalk eerder ‘n kamp hou een jaar met gesinne met (oorwegend) voorskool en laerskool kinders en die daaropvolgende jaar ‘n kamp met gesinne met (oorwegend) hoërskoolkinders. Dit is egter belangrik dat die hele gesin, ongeag die gesinsamestelling, welkom moet voel.

  1. Tent oorslaap aand

Dit kan by die kerk gebeur, in die kerksaal of in die tuin van die kerk of dit kan op ‘n sportveld of ander plek gebeur. Die hele gesin kom kamp, indien moontlik, en daar is ‘n kort program wat gesinne iets leer oor huisgewoontes.

  1. Tiener uitreik

Baie gemeentes hou in die Julie vakansie ‘n uitreik vir tieners na ‘n ver plek. Hiervoor is daar gewoonlik sessies vooraf om die tieners voor te berei. Een idee is dat ouers (en ander gesinslede) ook vooraf na een van die sessies genooi word om meer te hoor van waaroor die uitreik gaan. Hulle moet dan tydens hierdie sessie ook in gesinsverband praat oor die tieners se verwagtings, ens. Hierdie geselstyd word gefasiliteer.  Só leer gesinne om op ‘n dieper vlak met mekaar te gesels. Na die uitreik plaasgevind het, kan daar ‘n braai gehou word waar ouers (gesinne) ook genooi word om terugvoer stories van die uitreik te hoor.

  1. Tiener kamp

Ouers moet tieners op Sondagoggend kom haal by die kamp en die laaste “sessie” bywoon van die kamp. Dit kan die vorm aanneem van ‘n piekniek, waar tieners die geliefkoosde kampliedjie vir hulle ouers sing, en waar daar ook vertel word wat die tema van die kamp was. Daar kan geleentheid wees vir een of twee getuienisse (vooraf gereël met die betrokke tieners). Daarna kan ‘n fasiliteerder die tieners begelei om aan hulle ouers (in gesinsverband) te vertel:

  • waar hulle die Here ontmoet het op die kamp
  • wat het hulle geleer oor God / geloof
  • wat het hulle ervaar
  • watter aanbiddingslied tot hulle gespreek het
  • watter teks die meeste tot hulle gespreek het

Dit is belangrik egter dat tieners voorberei word hiervoor, aangesien almal nie noodwendig vrymoedigheid het om spontaan hieroor te gesels nie. Tieners wie se ouers nie kan kom nie, moet ook verwelkom word in ander gesinne sodat hulle deel kan wees.

  1. “Familiekamp” waar gesinne tuis slaap

‘n “Kamp” word gehou by die kerk, maar gesinne slaap saans tuis. Dit bespaar kostes en maak dit vir almal moontlik om te kom. Ook diegene met besige programme kan byvoorbeeld vir die Saterdagaand aansluit.

  1. Ouertoerusting

‘n Ouerskap kursus of geleentheid word gereël waar ouers toegerus word. Tydens sekere van die sessies of op ‘n sekere tyd, word die kinders / tieners genooi om by te kom sodat daar saamgesels kan word of een van die aktiwiteite geoefen kan word.

  1. Erediens om tafels

‘n Alternatiewe diens word gehou waar ouers en kinders / tieners om tafels sit sodat die erediens interaktief kan plaasvind. In die meeste gesinne vind geloofsgesprekke nie gereeld plaas nie. Hierdie is ‘n ideale geleentheid om te oefen om saam die teks te lees en die vrae te bespreek.  Almal moet deelneem en moet geleentheid kry om te gesels. Dit werk ook goed om ‘n aktiwiteit na aanleiding van die tema te doen in gesinsverband, byvoorbeeld familie waardes te teken, of ‘n kruis te versier vir Lydenstyd.  Die kinders / tieners wie se ouers nie opdaag nie, word ingedeel by hulle maats se gesinne en welkom laat voel. Dit is ook moontlik om dit met die hele gemeente te doen.

  1. Kategese met ouers

Ouers kan genooi word om gereeld (elke kwartaal) of tydens spesiale geleenthede saam kategese by te woon. Dit help ouers om saam die “les” te ervaar, die kategeet te ontmoet en ‘n ondersteuningstelsel vir die kategeet te vorm. Dit is ook ‘n goeie geleentheid om as gesinne saam te gesels oor ‘n tema. Die tema van die byeenkoms kan die Kerkjaar wees, ‘n familie of geloofsgewoonte bespreek en in-oefen of selfs die lewensfase van die kind wees. Voorbeelde is:

  • ‘n kategese les vir Graad 1 en hulle gesinne oor hoe elkeen vir God spesiaal is en God altyd by ons is
  • ‘n kategese les met ouers en Graad 7’s oor groepsdruk en hantering van vrese as voorbereiding vir hoërskool
  • ‘n byeenkoms in Lydenstyd, Pinkster, Koninkrykstyd of Advent om oor die kerkjaar te gesels en iets te maak vir die huis daaroor
  • ‘n kategese les vir Graad 4-6 ouers oor huisgeloof tyd
  1. Graadbyeenkoms

Tydens hierdie byeenkoms waar kinders (graad 4-6) “rapporte” (m.a.w. terugvoer) gee vir ouers oor hulle sterkpunte (en waaraan hulle kan werk). Dit word positief gedoen met sinne wat bloot op die rapport omkring word – hierdie dien as gespreksaanknoopspunte en is ‘n goeie hulpmiddel vir eerlike gesprek oor verhoudings en gesinsdinamika.

  1. Nagmaal

Vier nagmaal in gesinsverband. Dit kan om tafels gebeur of bloot in groepe in die kerkbanke. Skep geleentheid waar almal vir mekaar kan vertel wat die betekenis van nagmaal is en die nagmaal ook aan mekaar kan bedien (dit word ingestel en begelei deur ‘n voorganger). Dit is ook ‘n wonderlike geleentheid om vir mense te leer om vir mekaar te bid en mekaar te seën (ondersteun hulle deur vir hulle die woorde of ‘n riglyn te gee, want dit kom nie vir almal maklik nie).

Hierdie is saamgestel deur die Familie Netwerk groep wat op 26 Oktober 2018 te Stellenbosch byeengekom het. Die Familie Netwerk kom gereeld bymekaar om artikels te bespreek en “best practices” te identifiseer wat gemeentes kan help met Familie bediening.

Hoe vorder die gesprek oor Jong Volwassenes in jou gemeente?

Gebruik hierdie vrae in die ring of kerkraad om te luister en te evalueer hoe die gesprek oor Jong Volwassenes (s.g. millennials) vorder….

  • Vertel wat jy/julle gedoen het om te ontdek wat jongmense nodig het?
  • Of vertel van ‘n keer toe jy/julle jongmense betrek het?

Dalk het jy:

  • Doelbewus met ‘n millennial gesels?
  • Die plakker uitdaging gedoen? (deel ‘n wacky Wednesday burger special, koop data, speel ‘n bordspeletjie, stap in die natuur, maak saam kos)*
  • Die poskaarte gebruik met die verhale van millennials agterop?*
  • ‘n gesprek gereël in jou ring of dorp oor of met jong volwassenes
  • ‘n Vergadering beplan met millennials op die agenda
  • ‘n Jong predikant, Jeugwerker of theologies student genooi of leer ken
  • ‘n Kursus bygewoon, ‘n artikel of boek gelees of ‘n youtube video gekyk oor die millennial generasie of die toekoms van die kerk
  • ‘n Jonger persoon betrek by ‘n diensgroep, kommissie, bediening of projek
  • ‘n Jong volwassenes betrek by die kerkraad of ander leiersgroep

Vrae en voorbeelde stamgestel deur die Jong Volwasse Leer Gemeenskap 2018.

*Die “Gotta Love Millennials” plakker uitdaging en die poskaarte kan in elektronies formaat gratis aangevra word by jeug@sun.ac.za.

10 wenke om jong volwassenes te betrek by eredienste

Hierdie is ’n uitdaging wat by jul eredienskomissie (of beplanningsgroep) gebruik kan word om volhoubaar nuut te dink oor die insluiting van jong volwassenes by jul eredienste:

  1. Nooi jong volwassenes om op die erediens kommissie te dien.
  2. Laat ’n jong volwassene die erediens begin met gebed. Of laat jongvolwassenes gebede voorlees of voorbidding vir bepaalde sake doen.
  3. Laat ’n jong volwassene die Bybelteks vir die erediens lees.
  4. Vra 5 jong volwassenes vir liturgie idees, voorbeelde, stories, musiek of fotos wat by die tema van jou volgende preek pas end gebruik kan word in die erediens.
  5. Kry ’n jong volwassene om die liedere te kies vir die erediens of om die sang te lei.
  6. Laat jong volwassenes die nagmaal tekens uitdeel.
  7. Laat ’ n jong volwassene die afkondigings hanteer.
  8. Kies jong volwassenes om mense by die kerk te verwelkom.
  9. Kies 5 jong volwassenes om tydens ’n erediens hul ervarings van daardie diens neer te skryf en dit daarna met jou / mekaar te deel.
  10. Vra ‘n jong volwassene om vanuit sy/haar leefwêreld ‘n getuienis ted eel wat by die tema van die diens aansluit.

Hierdie wenke is saamgestel deur Etienne Snyman as deel van die Jong Volwasse Leer Gemeenskap se nadenke.